Veilig 2017 !

58809115 - safety color tone without name vector illustration

Het begrip veiligheid is hot. Google plakt er een cijfer op: ongeveer 29.200.000 resultaten (0,37 seconden) veiligheid in de categorie nieuws: ongeveer 434.000 resultaten (0,40 seconden). Het is een buzzwoord.

Veiligheid op de weg en in het verkeer, van gebouwen, in bepaalde wijken, op het internet (malware), op het werk, noem maar op. Ook in 2017 zal veiligheid een hot topic blijven.

Strenge veiligheidsmaatregelen in shoppingsteden, de 21-ton betonnen bloembakken op kerstmarkten, de aanwezigheid van blauw en militairen op straat, … het zijn antwoorden van de politiek om het publieke veiligheidsgevoel terug te doen keren. Het is een tegengewicht aan de terreur.

Als 2016 ons iets duidelijk maakte: absolute veiligheid bestaat niet. Maar we kunnen er ook zelf wel iets (lees: veel) aan doen. Geven we toe aan de angst of gaan we verder ? Veiligheid en veilig gedrag begint bij jezelf.

Met een glaasje te veel op niet achter het stuur kruipen, de rookmelder maandelijks thuis testen of het driemaandelijks visueel nazicht van de mobiele blusmiddelen op het werk, het huis goed afsluiten, je wachtwoorden periodiek vervangen, veiligheidsschoenen aan op de werkvloer, wie zondigt er eens niet aan ?

Dagelijks maken we bewust en onbewust tientallen keuzes.Een mooie definitie van het begrip veiligheid vond ik op de website www.vca-forum.nl: “Het bewust nemen van een aanvaardbaar risico.” Ja, hier beperk ik me tot het individuele risico, iets wat we zelf in handen hebben.

“De juiste keuzes maken”,  het past wel om er even bij stil te staan in deze periode van goede voornemens, nog meer dan op andere momenten in het jaar. We hebben allemaal een keuze. Het is niet omdat het beeld van de wereld verandert, dat we ook moeten veranderen. Dankzij Professor Clare W. Graves is er een methodiek om mensen in situaties beter in te schatten. De drijfveer voor een goede keuze mag een kleur hebben, paars of blauw, maar ook geel, groen rood of oranje schrikken mij niet af.

Ik hoop dat de grenzen van het aanvaardbare risico in het nieuwe jaar niet verlegd worden en wens u een gezond én veilig 2017 toe!

Folklore of des menschen?

HANDLED-beer-xxx

Ik ben er niet uit. Echt niet. Ik sta in dubio. Een tijdje terug was ik op een event waar de lokale burgemeester ’s avonds kort het woord nam. ’s Morgens was ik nog tegengehouden door de lokale politie en moest ik mijn papieren tonen. Verzekering, inschrijving, … Je kent het wel. Geen alcoholcontrole zo vroeg op de dag. Zo vroeg dat ik zelfs nog geen koffie had gedronken.

Maar ’s avonds dan. De burgemeester – die ik al “meer dan 1” trappist  had zien drinken – was een typisch volkse figuur van een kleine gemeente. Een echte mens zoals we ze allemaal graag hebben. Je kan je geen toegankelijkere burgervader toewensen. Ook als grootvader van je kinderen wil je direct tekenen…

Maar.

De burgemeester benadrukte de noodzaak aan onze professie. Hij waarschuwde ook. Hij vroeg ons niet te overdrijven met die veiligheid. Het leven moest leefbaar blijven. Vroeger was het leven ook aangenaam, weet-je-wel. Het verhaal dat je als preventieadviseur tien keer per week over je heen krijgt. En een verhaal waar ik me heel erg druk over kon maken, maar waar ik steeds vaker begrip voor op breng… Afhankelijk van wie het zegt, op welke toon en over welke “maatregel” ze het hebben.

Ik ben er niet uit. Leven, plezier, menselijkheid, veiligheid. Welk niveau van veiligheid, welk type veiligheid.  We houden van folklore en gezelligheid. We vertellen graag hoe goed het vroeger wel niet was. Geborgenheid als veiligheid. We houden van goed en onbezorgd leven. We willen veiligheid. We eisen collectieve afspraken en regelingen over veiligheid. Maar ook vrijheid. Het plaatje klopt niet helemaal, maar tegelijk zie ik de foto niet helemaal.

Ik ben er niet uit. Misschien moet ik met die burgervader eens een boompje opzetten bij een trappist…

22 maart 2016, 08.10 uur

Met de wagen ben ik op weg naar de 37ste Prenne in Sint-Truiden. Op de ring ter hoogte van Tervuren hoor ik plots op de radio dat er een bom ontploft is op Brussels Airport.

Het eerste wat er in mij om gaat is dat ik daar naartoe moet rijden om onze medewerkers te gaan helpen. Echter, de A201 richting Zaventem is al geblokkeerd door de ordediensten. Snel wat telefoontjes in de auto: wie van mijn collega’s is daar aanwezig? Zijn er slachtoffers onder onze medewerkers? Hoe kan ik helpen? Wat kan ik doen?

De Brusselse ring zit inmiddels helemaal dicht. Iedereen maakt plaats voor de vele politie- en brandweerwagens die voorbij komen razen. Ik besluit uiteindelijk om maar rechtsomkeer te maken. Ik ben er toch met mijn gedachten niet meer bij om naar Prenne te gaan.

Op mijn smartphone zie ik via mail de eerste aanwezigheidslijsten passeren. Op enkele vermisten na is bijna iedereen van Autogrill geëvacueerd. Ik probeer collega’s ter plaatse te bellen, er is geen telefoonverkeer meer mogelijk. Per sms heb ik contact met Mensura, onze externe dienst, om een algemeen telefoonnummer te activeren voor psychosociale bijstand voor onze medewerkers. Ondertussen veel vragen in mijn hoofd: heb ik wel voldoende evacuatietrainingen gegeven? Zouden alle procedures wel goed gewerkt hebben? Hebben we de situatie niet onderschat? Zijn er wel voldoende medewerkers opgeleid in EHBO en brand? Wel ironisch dat het toolboxthema van deze maand ‘evacuatie’ is…

Inmiddels thuis aangekomen zie ik de eerste beelden op TV. Vreselijk ! Ik zie verschillende van onze mensen uit de gebouwen wegrennen. Het wordt stilaan duidelijk dat al onze medewerkers er levend uit gekomen zijn. Slechts 3 licht gewonden. Een gevoel van opluchting; het had veel erger kunnen zijn. Nu zorgen dat iedereen psychologisch opgevangen kan worden. Er zullen individuele en groepsessies ingepland moeten worden. Daarna zal er een grondige evaluatie van de evacuatie gemaakt moeten worden want er zouden een aantal nooddeuren niet automatisch zijn opengegaan. Ook de RIE zal dringend moeten worden aangepast. We moeten kijken hoe onze medewerkers op een veilige manier weer aan de slag kunnen gaan en er zal een buitengewoon CPBW gehouden moeten worden…

Mijn medeleven gaat intussen uit naar de vele gewonden en de families en nabestaanden van de vele dodelijke slachtoffers van deze barbaarse aanslag. Mijn respect en bewondering gaat uit naar de honderden hulpverleners en collega’s, zowel intern als extern, die 24/7 klaarstaan om onze medewerkers zo goed mogelijk op te vangen.

Wie verre reizen doet….

nonna-nena-1547383-xxx

Op de basisschool moesten wij spreekwoorden en gezegden leren. Daarnaast had mijn grootmoeder ook een groot arsenaal aan spreuken. Ongemerkt blijft dit je bij. Veel van deze spreekwoorden hadden een moraal die paste bij de eenvoud en soberheid die mijn grootmoeder zo eigen was.

  • “Met twee woorden en je pet in de hand kom je door het ganse land.”
  • “Hoogmoed komt voor de val.”
  • “Hij kan van een dubbeltje ook maar 10 cent maken.”
  • “Hij keert een dubbeltje drie keer om maar gooit een gulden weg.”
  • “Zuinigheid en vlijt, bouwt huizen als kastelen maar luiheid mettertijd, geeft luizen als kamelen.”

Ik betrap me er zelf regelmatig op dat ik een deel van dit soort spreekwoorden ook gebruik in de “pedagogisch verantwoorde” gesprekken met mijn, thans puberende, dochters. Zeker wanneer het TE druk is, er TEveel huiswerk moet worden gemaakt of het TE warm of TE koud is komt een spreuk als “Overal waar te voor staat is niet goed, behalve TEvreden” zo maar naar boven . Overigens leerde ik recent aan aanvulling op dit gezegde, Tequila, maar dat ter zijde….

Ook haal ik regelmatig aan dat succes bestaat uit 10% inspiratie en 90% transpiratie of dat de bestemming niet belangrijk is maar dat het de reis is waar het om gaat. En voortbordurend op dat thema belanden we bij een spreekwoord als Wie verre reizen doet kan verhalen

En dat gaat op in vakantietijd maar ook als we professioneel gezien elders ter wereld ons brood verdienen.

Zo kijk je bij een city trip in Barcelona met verbazing naar steigers, zie je bij de voorbereidingen van de Grand Depart te Utrecht een steigerbouwer die keurig een valharnas aanheeft maar zich wel met een ontbloot bovenlijf in het zweet des aanschijns werkt (ook zo’n gouwe ouwe) bij een stralende zon en een temperatuur van circa 29 graden Celsius. En op de fiets in Flanders Fields verbaas je je over verkeersveiligheid voor fietsers…. Als preventieadviseur ben je immers nooit echt vrij.

Maar interessant wordt het pas echt als je wat verder weg moet. Zelf kom ik zowel zakelijk als privé wel eens in het Caribisch gebied en Zuid Amerika. En binnenkort mag ik voor het werk naar de Noord Afrika. En dan moet je toch even schakelen. Asfalteren doe je in Suriname bijvoorbeeld gewoon ’s avonds en ’s nachts op blote voeten of op flip-flops. Waarom geen veiligheidsschoenen? Omdat ze dat niet gewend zijn en dan letterlijk het evenwicht verliezen…..

Drie groene lichten, een preventiehiërarchie, sensibilisering zijn zaken die dan toch net even wat verder van de beleving af staan dan bij ons. Hoewel. Als je ziet wat VCA-opgeleide medewerkers in onze achtertuin allemaal uitvreten dan is het verschil helaas minder groot is als wij ons soms verbeelden.

Maar soit, ook in den vreemde kom je in gesprek met mensen en dan blijkt dat men wel degelijk bereid is om na te denken over eigen veiligheid. Uitgangsprincipes voor zo’n gesprek? Simpel, gewoon de volgende spreekwoorden van mijn grootmoeder hanteren:

  • Met twee woorden en je pet in de hand kom je door het ganse land.”
  • “Hoogmoed komt voor de val.”

Gewoon met respect de dialoog zoeken en daarbij dan ook rekening houdend met het feit dat “Keulen en Aken ook niet op 1 dag gebouwd zijn!”

Gecombineerd met een langere termijn visie, coaching en training kan er veel bereikt worden. Met de westerse, of zo u wilt Hollandse, botte bijl bereiken we niets!

En geldt dat niet ook een beetje voor de werkzaamheden in onze gewesten?

Lekker veel tijd voor mezelf

boeken-xxx

Eens om de zoveel tijd heb ik tijd voor mezelf. Mijn vrienden gaan volledig op in de voetbaldrukte. Zij hossen van de ene barbecue naar het andere dorpsplein om samen naar de rode duivels te kijken. WK of EK, kwalificatie of the real stuff… maakt allemaal niet uit. Leuk voor hen! Zij stoppen desnoods een uur vroeger om op tijd klaar te zitten voor het voetbalfestijn. Allemaal samen in de vervroegde file.

Soms gaan ze iets later slapen dan gewoonlijk, wanneer de match – of zeker de nabesprekingen en viering van de overwinning – pas laat afgelopen is. Helemaal uitgeslapen zijn ze de volgende morgen niet altijd. Dus ook niet helemaal aandachtig, wat de veiligheid niet ten goede komt …

De (aanloop naar de) zomerperiode is meestal een tijd met iets minder werkdruk dan in de rest van het jaar. Je kan achterstanden wegwerken om met een propere lei en vol goede moed het nieuwe werkjaar te beginnen. Er is bijna tijd om te ‘chillen’.

Als de Rode Duivels spelen, is het op vele plaatsen nog rustiger. Dat geldt ook voor mijn baan. Zo krijg ik minder infovragen, zeker in de namiddag (als de voorbereidingen voor de match mensen hun gedragspatroon beginnen te bepalen).

Zo kijk ik dus al uit naar de match tegen Wales. De voorstress ken ik als ‘voetbalblinde’ niet. Terwijl de rest al gespannen voor de buis bivakkeert, ga ik op mijn gewone uur naar huis Er is veel zitplaats op de tram. Massa’s zitplaatsen! In de winkel waar ik altijd mijn inkopen doe, heb ik het hele pand voor mezelf. Er staat geen wachtrij aan de kassa. Ik ben veel vlugger thuis. In vergelijking met anders ben ik toch een half uurtje vroeger klaar met ‘koken en eten’.

Ik heb meer tijd voor mezelf. Er is geen bal op de teevee. Of juister gezegd: er is alléén die ene bal op teevee. Dus kan ik de boeken die al maanden liggen te wachten op een lezer ter hand nemen. De teevee-series die ik opgenomen heb – of waarvan ik met nieuwjaar van mijn petekind de DVD-s cadeau kreeg – worden eindelijk uitgepakt en bekeken. Goeie boeken trouwens. En goeie series! Ik ben een tevreden mens.

En ik hoor dat de rest van de Belgen ook tevreden is! Na het fluitsignaal juichen ze de hele buurt toe. Ze toeteren enthousiast en zingen overwinningsliederen. Mooi toch, die gezamenlijke vreugde …

Als het feestgedruis zich in de cafés terugtrekt, kruip ik tevreden in mijn bed en lees nog een hoofdstuk in een pracht van een boek. Uitgeslapen en alert verschijn ik de volgende (maan)dag op het werk. Aan mij kan je een voorbeeld nemen! 🙂

Communicatie anno 2015: wordt er nog gesproken ?

words have power

E-mail, een SMS-tekst, berichten via de social media, … Goede communicatie is essentieel in je studie, op school of op je werk, in een relatie, enz. Maar wordt er anno 2015 nog wel gesproken met en tegen elkaar? Of enkel over elkaar?

Na de – schriftelijke – communicatie van het VTI in Aalst over hun aanpak over tekenen van radicalisering bij leerlingen heb ik er zo mijn twijfels over. De woorden die volgden kwamen er nà de commotie.

Mondelinge communicatie is de meest efficiënte manier om een boodschap van de zender naar de ontvanger over te brengen. Een snelle informatieoverdracht en feedback zijn de grote voordelen van het gesproken woord. Er kan ook ruis zitten op dit communicatieproces want de ontvanger kan de informatie anders interpreteren dan de zender oorspronkelijk bedoelde. Heb je het niet goed begrepen dan vraag je om herhaling of duiding zodat er geen twijfel meer is.

“The belief that one’s own view of reality is the only reality is the most dangerous of all delusions” liet Paul Watzlawick al optekenen.

Verstoppen we ons niet wat al te graag achter de laptop, tablet of iPad om ons beter voor te doen dan we zijn (op sociale media) of om een minder positieve boodschap te bezorgen die ‘gevoelig’ ligt? E-mailen naar je collega naast je doe je alleen om te informeren, niet om met hem of haar te spreken. Het is een instrument om informatie te delen en / of om opdrachten te delegeren. Het succes van communicatie via de PC, of moet ik zeggen ‘overload’ van berichten – is wel te begrijpen want er is geen onzekerheid of het bericht wel ontvangen is.

En toch is spreken, face-to-face communicatie, belangrijker dan algemeen gedacht. Het persoonlijke karakter hiervan is een belangrijk voordeel. Had de schooldirectie in Aalst eerst gesproken met de betrokken leerlingen dan kon de heisa er rondom worden vermeden en schade voorkomen. Een veiligheidsprobleem inroepen zonder een gesprek met de leerlingen in kwestie is een aanpak maar misschien niet de juiste. Een foutje in de communicatiestrategie?

Elke dag communiceren wij, u en ik, en krijgen we informatie via televisie, kranten, internet, gesprekken, enz. Taken, werkopdrachten en instructies op de werkvloer vallen ook onder deze noemer. Wanneer de uitvoering of het gedrag niet datgene is wat je als leidinggevende had verwacht kun je je de vraag stellen of het geselecteerde communicatiemiddel wel de juiste keuze was. Controleren of instructies werden begrepen hoort er tenslotte ook bij. Het belang van deze informele – meestal verbale – communicatie mag niet worden onderschat. Al deze input zorgt ervoor dat we een beeld krijgen van wat er leeft in de wereld rondom ons en bijsturen waar nodig. Cruciaal voor het creëren van het draagvlak en voor het behalen van de gewenste resultaten.

Overtuigingen delen is niet altijd aangewezen. Heel veel jongeren beseffen de gevolgen (nog) niet van het gebruik van social media. Heb je een idee, een visie waar je achter staat, of omgekeerd vind je je weg niet in de samenleving? Spreek er eerst over. Misschien word je beter begrepen … of overtuigd van het tegenovergestelde. Want wij, u en ik, en zeker jonge mensen, kunnen veranderen van visie. Tenslotte, groeien is veranderen en veranderen is mensenwerk.

Goed nieuws: de veiligheidswereld is normaal

Het is werelddag van de veiligheid (en ook een beetje van de gezondheid). En dat zullen we geweten hebben. Plots duiken allerlei persberichten op over hoe schandalig het is dat er zoveel arbeidsongevallen geweigerd worden. Iedereen verontwaardigd. En morgen terug over naar de orde van de dag?

Want het is geen nieuw fenomeen natuurlijk. Die stijging is al enkele jaren aan de gang. Het Fonds voor de Arbeidsongevallen kan in beroep gaan tegen een beslissing van de verzekeraar. Maar dat is nog niet zo heel lang. Vroeger kon het niet. Mocht het niet. En de wetswijziging die het wel mogelijk maakte, is mee ingegeven door het feit dat er zoveel meer arbeidsongevallen dan vroeger geweigerd worden.

Knap toch. Hoe oud nieuws, want dat is het in feite, plots toch een hot item wordt. Omdat op die ene bepaalde dag iedereen uit het wereldje er tegelijk over communiceert. Het toont voor mij vooral aan dat onze preventiewereld, waarvan we allemaal toch wel eens denken dat hij “anders” is, uiteindelijk helemaal niet verschilt van de echte wereld. Ook binnen de preventiewereld hebben we nu onze “waan van de dag”. Een hele opluchting. We zijn dus toch normaal.

Na deze vaststelling wens ik iedereen dan ook nog een heel normale, en vooral veilige en gezonde, verdere dag toe. Niet alleen vandaag, maar ook morgen en alle volgende dagen.