Het is de fout  van de preventieadviseur, euh, Wilmots

steering-wheel-1419226-639x852-xxx

Wel goed gespeeld, niet goed gecoacht.

Wel goed gecoacht, niet goed gespeeld.

Eeuwige discussie na de mislukte prestatie van onze Rode Duivels, vrijdagavond tegen Wales. Wie is nu verantwoordelijk voor het eindresultaat? Was het coach Marc Wilmots die tekortschoot en die dus absoluut stante pede moet vervangen worden, liever nog vandaag dan morgen? Of had Wilmots het wel degelijk door, maar waren het de spelers die het niet wilden begrijpen en zijn aanwijzingen niet wilden volgen?

En als we de parallel trekken met de preventiewereld, is dan de coach misschien niet de preventieadviseur? Die staat soms ook aan de zijlijn te roepen. Vol inzicht van wat moet gebeuren, een helder visioen voor ogen. Tot dat helder visioen wordt overtroffen door dat rode waas dat hem voor de ogen trekt, van woede omdat ze op de werkvloer maar niet schijnen te begrijpen wat er moet gedaan worden. En als er dan ongevallen gebeuren, dan staat iedereen wel klaar om te zeggen dat de preventieadviseur, daar aan de zijlijn, eigenlijk niet voldoende tactisch inzicht heeft om echt te zien waar het naartoe moet en hoe hij het moet aanpakken. En zo kom je dus in een gelijkaardige discussie terecht. Iets met stuurlui en de plaats waar die staan.

Wel goed in praktijk gebracht, niet goed geadviseerd.

Wel goed geadviseerd, niet goed in praktijk gebracht.

Zo weten we ook meteen welke richting het zal uitgaan met Marc Wilmots. Want is het in die bedrijven waar het fout loopt ook niet gewoon de schuld van de preventieadviseur dat er teveel ongevallen gebeuren, “want die is er toch om voor de veiligheid in te staan”*? Dus tja, sorry Marc Wilmots, maar afgaand op wat er in de preventiewereld vaak gebeurt, is onze prognose dat jij nu de zwarte piet toegeschoven zal krijgen.

En geen ontslagbescherming kan daartegen helpen. Een slimme jongen zal nu zeggen dat ontslagbescherming niet eens bestaat voor voetbalcoaches. Dat klopt inderdaad. Een echt slimme jongen zal daar trouwens aan toevoegen dat ook de preventieadviseur eigenlijk geen ontslagbescherming heeft. Want de werkgever mag hem wel degelijk ontslaan, hij moet alleen de juiste procedure volgen. Of een ferme vergoeding betalen. Nu ik erover nadenk: net zoals bij Wilmots eigenlijk. Die heeft via onderhandeling zijn eigen interpretatie van ontslagbescherming in zijn contract ingebouwd. En daar had hij geen speciale wet “ontslagbescherming voor voetbalcoaches” voor nodig. Slimme jongen, die Marc Wilmots.

 

*Ja, we weten bij Preventiekronkels best dat dat niet juist is, en dat het zo helemaal niet in de wetgeving staat. Verontwaardigde mails en reacties zijn dus niet nodig.

Duivelse Kronkels: Pek en veren. Of toch niet?

Voor we aan de wedstrijd tegen Ierland begonnen, werd er een scherpe risicoanalyse gedaan door De Morgen. Het had wat weg van een Kinney uit te voeren. Ook hier werd het risico beschreven (verliezen) en afgewogen tegen onze kansen. Er werden scenario’s uitgewerkt bij verlies tegen Ierland, winst tegen Zweden, gelijk spelen en natuurlijk het ergste scenario: pek en veren. Gelukkig was het Ierse stew en gisteren werd het goulash. Met friet en Mayonaise, natuurlijk.

tarred_and_feathered_by_angusmcleod-d4ehkhe

Ondanks dat de uitkomst vrij simpel is tijdens de achtste finales; winnen-verliezen- verlengingen-pinalties, is de weg er naartoe redelijk complex. Men had een gouden wissel kunnen doen op de laatste moment, een own-goal, een zee van rode kaarten, acute diarree aanval, magische tikki-takkievoetbal of gewoon: niets. Tijdens het uitvoeren van een taak zijn er duizenden mogelijkheden die het kleine verschil kunnen maken. Dat kleine verschil kan dan weer grote gevolgen hebben.

Tijdens de match  België – Hongarije gaat Lukaku in de aanval en legt de bal af aan Alderweireld. Alderweireld gaat kei hard op doel af: bam loeihard erin. Een kleine afwijking bij het raken van de bal had een andere uitkomst gegeven, beetje meer naar links, beetje meer naar rechts. Maar het is wat het is: de bal ging er in.Alderweireld is de held van de natie. Met de oplossing in de hand bespreken de tooganalysten hoe ongelooflijk briljant Wilmots niet was met Alderweireld en Lukaku samen op het veld te zetten.

Het voetbalveld lijkt meer op een werkplek dan op het eerste zicht lijkt. Wanneer een ongeval gebeurt dan kan men vaak niet begrijpen hoe ongelooflijk stom die persoon moet zijn geweest! Het is toch duidelijk dat je die barrière daar moet zetten? Of ; “Waarom deed hij niet zus in plaats van zo? Dat is toch niet logisch?” Het zelfde geldt voor de grote successen in het leven; Dom Pérignon die per ongeluk Champagne maakte met de hulp van een enorme koudegolf. Of Alexander Flemming die dan weer toevallig penicilline ontdekte.

Ondanks al die variabelen denken we nog steeds dat we met een statische redenering een dynamisch probleem kunnen aanpakken. Maar de sleutel van die oplossing of het probleem zit niet in de tactiek van de bondscoach alleen. Het is het continue aanpassen van de uitvoerders dat, samen met beleid en visie, zorgt voor succes of falen. Of zoals Nancy Leveson stelde: Zowel succes als falen komt voort uit de vele interacties tussen allerlei componenten van een complex systeem. Succes of falen komt niet voor uit een individuele heldendaad of individueel falen.

Ondanks dat de scenario’s van de Belgen maar pas de volgende twee weken echt werkelijkheid gaan worden, is de bal nog steeds rond en duurt de match negentig minuten. Goulash smaakt het best met frit en mayonaise, bij een Cardiganshire Cawl past ongetwijfeld een koude Duvel.

Bijna-ongevallen, dat zijn onze #Duivels

sporza-2016-06-23

Ik moet het positief bekijken zei ze me. Ze zijn er door, ze gaan naar de achtste finales. En dus moesten we vieren en blij zijn. Maar is dat ook zo? Na een paar minuten al werkten twee van de drie “layers of protection” niet. Het middenveld en de verdediging lieten het afweten. Een vlammend schot op doel. Gelukkig sprong onze noodstop in actie. Courtois deed wat ze quasi wekelijks doen in Doel. Naast een leuke woordspeling is de gelijkenis treffend: ingrijpen met een noodstop.

Voor de Duivels moeten we blij zijn met de prestatie. Voor Doel vinden we dat onaanvaardbaar. Bijna-nucleaire ramp, heet dat dan in de pers. Een nationale ramp zou dat doel zijn, net zoals Doel dat zou zijn.

Later in de match… Dan toch een echt ongeval. Bal in de netten. Gelukkig vonden we er een administratieve oplossing voor. Geen ongeval, geen doelpunt. Een fluitsignaal, een vlag, … afgekeurd. Zoiets als de verzekeraar die het ongeval niet erkend. Of de werknemer die uiteindelijk andere taken toegewezen krijgt. Hij breekt zijn been, maar je haalt hem dagelijks op met een taxi om op het werk de gazet te komen zitten lezen. Geen werkverlet, geen ongeval. Doelpunt afgekeurd, geen ramp. Allemaal blij en euforische powerpoints op het personeelsfeest.  Cijfers behaald. Tournée générale.

We zijn immers perfect bezig. We scoorden zelf, met wat geluk en een Zweeds achterwerk. Eigenlijk hadden we dus trucs nodig om onze (bijna-)ongevalsstatistieken op te leuken. En tegelijk hebben we een Zweeds achterwerk geïntimideerd om de verkoopscijfers te behalen. Wat voor bedrijfscultuur is dat dan? Eentje om te vieren of eentje om voorzichtig te ontleden en aan verbetering te werken?

Was het nu change, middenveld of borgen ?

voetbal

Offensief veranderen of net angstig verdedigen. Ieder team en zelfs teamlid denkt er anders over.

Eerst het changeteam. Net als ieder groot bedrijf hebben we een PXO-afdeling (Project Change Office) die niets anders doet dan change-programma’s beheren. Afdelingsmanager is Romelu omdat hij altijd het snelste wil veranderen. Dat is zijn devies: snel vooruit lopen en zien wat er lukt. De andere teamleden, Origi en Bats, vinden dat je wat meer moet rekening houden met concurrentie en middenveld. De concurrentie verplicht je om niet zomaar als een kieken zonder kop vooruit te lopen, je moet een beetje rond hun strategie heen dansen vooraleer je change-programma’s te implementeren. Je kan dat al doende. De lerende organisatie, zeg maar.  En voor de volledigheid is er ook nog de afwachtende visie op change : de noodzaak te veranderen komt wel vanzelf je kant uit en dan maak je er iets stijlvol moois van. Een Bent-strategie.

Zo’n lerende organisatie daarentegen, steunt voor een groot stuk op het klimaat binnen het bedrijf. Is het midden er klaar voor? Zijn sociale partners mee? Is er genoeg volk klaar voor de change? Zijn ze bereid je de juiste voorzetten te geven? Sommigen zijn eerder enthousiast om mee te helpen veranderen, anderen zijn dan weer behoudsgezinder. Onze Eden en Kevin zijn bijvoorbeeld graag bereid mee te werken.

Maar, en terecht, wijzen eerder afwachtende teamleden als Axel er op dat de werking goede fundamenten moet hebben voor we aan verandering doen. Zelfs als het kalf half verzopen is en het faillissement om de hoek loert, zullen zij eerder behoedzaam en argwanend zijn tegen verandering.

Net zoals de boekhouders en systeemmanagers allerhande. De verdedigers van “zoals het altijd geweest is en zal blijven”. Van “het zal zijn tijd wel meegaan” . Zij die systemen willen, en fundamenten. Als we stormen gewoon doorstaan, zeggen Jan en Thomas, zal de wind wel gaan liggen. Al die veranderingen moeten niet, als we er maar staan met onze formulieren en processen. Voilà.

Wie heeft gelijk? Eigenlijk hebben ze elk een stukje van de puzzel in handen. Het is aan de CEO om prioriteiten te leggen en verandering aan te sturen waar het moet. Om Axel toch wat aan te sporen tot change en om Lukaku ruimte te laten maken voor Bats & co. Het is deze CEO die de lerende organsatie stuurt in de richting van de missie en visie.

Het is de CEO die vervolgens voor een stuk vertrouwt op zijn operationele directeur en leider Vincent. Die regelt die visie wel op het terrein. Jammergenoeg is zijn absenteïsme eerder hoog, een beetje een glazen leider die moeilijk gemist kan worden in moeilijke tijden. Zeker als ook de CEO eerder een compromisfiguur dan een strateeg is die “en stoemelings” CEO werd om die laatste 10% change te realiseren. Zijn voorganger had al 90% gerealiseerd. Dat stond buiten kijf. En de teamleden waren sterk genoeg op zichzelf. Dacht men.

Maar nu het Italiaanse bouwproject mislukte, hopen we maar dat we niet moeten delokaliseren naar Ierland omwille van fiscale redenen.

Wordt vervolgd.

Allemaal flipflop (#tousflipflop)

flipflop-xxx

Ik kan er niet meer aan uit. We stuiteren alle kanten op met onze voetballiefde.

Wat is het nu? #tousensemble of #tousfliflop?

Tactisch-strategisch zijn daar de immer aanzwellende commentaren op Wilmots. “Hij kan het niet”. Dat kan wel zijn, maar wie wilde eraan beginnen enkele jaren geleden toen het een en al miserie was? Strategie en beleid.

Op het terrein is er talent op overschot. Maar geen drive, geen grinta. Nee, die Italianen dan, die zijn er pas ingevlogen (over hoe de Russen er invliegen, zwijgen we best even). Motivatie op de werkvloer.

De kapitein? Tja, Hazard… die moet zelf kunnen schitteren in creativiteit, en niet bezig moeten zijn met het coördineren en aansturen van anderen. Ook wel gekend onder het “de beste electricien (lasser / mechanieker / … vul aan naar keuze) maken we chef electricien en daarna zijn we verbaasd dat het niet automatisch ook een goeie chef is”-syndroom. De rol van de hiërarchische lijn.

De blessures. Hij raakt fit. Hij raakt niet fit. Hij speelt, hij speelt niet. Gezondheidstoezicht.

De supporters ter plaatse: aimabele mensen, die verbroederen met de Italianen bij een pizza en een pintje. Hooliganisme en onbetamelijk gedrag, dat zie je niet meer bij Belgische supporters. Maar wacht, lees ik daar dat de RTBF een klacht gaat indienen omdat Belgische supporters een (vrouwelijke) journaliste hebben lastiggevallen? Grensoverschrijdend gedrag.

De analisten: eergisteren waren we nog potentieel Europees kampioen, vandaag duiken de eerste vermeldingen van “mathematisch is het nog mogelijk” op. Er zijn nog zekerheden. De beste stuurlui staan aan wal.

Flip.

Flop.

Flip.

Flop.

De enige conclusie die ik kan trekken, is dat wij als preventiedeskundigen niet werken in een niche, maar in het hart van de samenleving. Alles en overal is welzijn op het werk. Elke flip en elke flop.

Lekker veel tijd voor mezelf

boeken-xxx

Eens om de zoveel tijd heb ik tijd voor mezelf. Mijn vrienden gaan volledig op in de voetbaldrukte. Zij hossen van de ene barbecue naar het andere dorpsplein om samen naar de rode duivels te kijken. WK of EK, kwalificatie of the real stuff… maakt allemaal niet uit. Leuk voor hen! Zij stoppen desnoods een uur vroeger om op tijd klaar te zitten voor het voetbalfestijn. Allemaal samen in de vervroegde file.

Soms gaan ze iets later slapen dan gewoonlijk, wanneer de match – of zeker de nabesprekingen en viering van de overwinning – pas laat afgelopen is. Helemaal uitgeslapen zijn ze de volgende morgen niet altijd. Dus ook niet helemaal aandachtig, wat de veiligheid niet ten goede komt …

De (aanloop naar de) zomerperiode is meestal een tijd met iets minder werkdruk dan in de rest van het jaar. Je kan achterstanden wegwerken om met een propere lei en vol goede moed het nieuwe werkjaar te beginnen. Er is bijna tijd om te ‘chillen’.

Als de Rode Duivels spelen, is het op vele plaatsen nog rustiger. Dat geldt ook voor mijn baan. Zo krijg ik minder infovragen, zeker in de namiddag (als de voorbereidingen voor de match mensen hun gedragspatroon beginnen te bepalen).

Zo kijk ik dus al uit naar de match tegen Wales. De voorstress ken ik als ‘voetbalblinde’ niet. Terwijl de rest al gespannen voor de buis bivakkeert, ga ik op mijn gewone uur naar huis Er is veel zitplaats op de tram. Massa’s zitplaatsen! In de winkel waar ik altijd mijn inkopen doe, heb ik het hele pand voor mezelf. Er staat geen wachtrij aan de kassa. Ik ben veel vlugger thuis. In vergelijking met anders ben ik toch een half uurtje vroeger klaar met ‘koken en eten’.

Ik heb meer tijd voor mezelf. Er is geen bal op de teevee. Of juister gezegd: er is alléén die ene bal op teevee. Dus kan ik de boeken die al maanden liggen te wachten op een lezer ter hand nemen. De teevee-series die ik opgenomen heb – of waarvan ik met nieuwjaar van mijn petekind de DVD-s cadeau kreeg – worden eindelijk uitgepakt en bekeken. Goeie boeken trouwens. En goeie series! Ik ben een tevreden mens.

En ik hoor dat de rest van de Belgen ook tevreden is! Na het fluitsignaal juichen ze de hele buurt toe. Ze toeteren enthousiast en zingen overwinningsliederen. Mooi toch, die gezamenlijke vreugde …

Als het feestgedruis zich in de cafés terugtrekt, kruip ik tevreden in mijn bed en lees nog een hoofdstuk in een pracht van een boek. Uitgeslapen en alert verschijn ik de volgende (maan)dag op het werk. Aan mij kan je een voorbeeld nemen! 🙂

Ability Management – Systeem aangepast werk voor voetballers met een arbeidsbeperking

Heeft Defour een probleem omdat hij niet het killerinstinct van een spits heeft? Is Mertens een ‘halve’ voetballer omdat hij niet de stevige lichaamsbouw van een goede verdediger heeft? Alle voetballers hebben beperkingen, maar worden getraind om vanuit hun eigen sterkte een positie in de ploeg in te nemen. Hoe komt het dat we in het voetbal zo gemakkelijk naar talenten kijken en op de werkvloer vooral naar beperkingen? Is er iemand die zeurt dat Kompany een mislukte spits is. Neen, het is een verdediger van wereldklasse.

Abilities, dat is waar het om draait. Kennis, competenties, vaardigheden. Kunnen (en willen). Enfin, om zou moeten draaien. Want toch gebeurt evaluatie op de werkvloer vaak anders. Werknemers met ‘beperkingen’ worden nog vaak beoordeeld op wat ze niet kunnen. Klassiek voorbeeld, een advies van de arbeidsgeneesheer geeft zelden aan wat een werknemer wel nog kan. Er wordt beschreven wat de werknemer niet meer kan: ‘Persoon X mag geen rugbelastend werk doen.’ Vervolgens fronsen werkgevers de wenkbrauwen: ‘Wat dan nog wel?

Aangepast werk blijft in veel bedrijven beperkt tot een vaste werkpost waar alle werknemers met (tijdelijke) beperkingen geplaatst worden. Of je nu rugpijn of knieklachten hebt of tijdelijk deeltijds opbouwt na een burnout, eender de oorzaak van je gezondheidsklacht, de ‘aangepaste’ werkpost is de oplossing. Maar ‘aangepast werk’ werk is daarom niet geschikt werk. Een speler met blessure wordt in team besproken: clubarts, trainer, kiné beoordelen samen wat hij wel nog kan. Meetrainen met de ploeg lukt even niet, dus volgt een aangepast trainingsprogramma op maat van de speler om zo snel mogelijk weer deel uit te maken van team. Zo zet men in op wat wel nog kan en bouwt men systematisch op naar volwaardige ‘hertwerkstelling’.

 Mijn basisfilosofie op de werkplek: geen enkele bezigheid (arbeid) vraagt van een mens een volledig inzetten van al zijn mogelijkheden.

Aangepast werk is bijgevolg een zoektocht naar werk dat door een bepaalde persoon met zijn specifieke capaciteiten uitgevoerd kan worden: Ability Management. Dit vraagt dat vereisten op de werkvloer goed in kaart gebracht worden om na te gaan welke capaciteiten aanwezig moeten zijn om de jobs te vervullen.

Wilmots heeft de boodschap begrepen denk ik: hij weet heel goed welke capaciteiten nodig zijn om zijn team te laten uitblinken in hun ‘core-business’. Misschien heeft Courtois een aantal arbeidsbeperkingen als veldspeler. Goed dat Wilmots hem in de goal een ‘bezigheid’ geeft die hij met zijn eigen, specifieke capaciteiten kan uitvoeren. Ability Management heet dat dan.