Re-integratie: nu nog een klucht, straks een succes?

Soms mag een blog al eens hard zijn. Dit wordt er zo ééntje. Werkgevers, Sociale partners, arbeidsgeneesheren, HR en preventieadviseurs… als het op re-integratie aankomt is het één grote bende.

Sommige werkgevers gebruiken nog steeds de term ‘ontslag om medische redenen’, en HR volgt op vele plaatsen gedwee. Re-integratie staat er synoniem met “kosten” en “inspanningen die niet direct renderen”. En dus “dat gaan we niet doen, hé.” Aanvullend zien ze momenteel de mogelijkheid om voor een appel en een ei hun payroll op te schonen: met de bezem door die lijst zieken.

Sociale partners vertrekken vaak vanuit misplaatste empathie en ‘verworven rechten’. Met dat laatste zien ze dan vooral een soort ‘recht op levenslang ziekteverlof’. Vele langdurig zieken hebben het contact met het bedrijf en de collega’s verloren (tip: organiseer verzuimgesprekken) en beseffen niet dat her-activeren het beste is wat hen kan overkomen. De sociale partners hebben het moeilijk om deze boodschap te brengen.

Preventieadviseurs lopen dan weer achter de feiten aan. Ze kennen het niet, het is minder tastbaar dan een verliesstroomschakelaar en ze laten zich de kaas alweer van de boterham stelen. In bijna alle dossiers de laatste jaren was dat het geval. Terwijl de preventieadviseur staat te klagen over de datum van de laatste controle van een brandblusser, proberen andere afdelingen een beleid inzake psychosociale aspecten, alcohol, ergonomie, langer werken… en re-integratie op te zetten. Tegen de stroom in, en vaak zonder succes, maar quasi altijd met afwezigheid van de preventieadviseur… fraaie boel.

Arbeidsgeneesheren… ze staan zo op hun onafhankelijkheid. Maar ze tekenen o zo gretig aanvragen voor definitieve ongeschiktheid… Waarschijnlijk hebben ze schrik dat ze uit hun kabinet moeten komen, het bandwerk en de nine-to-five vaarwel moeten zeggen en reële meerwaarde op de werkvloer gaan brengen. En dus… dus tekenen ze maar. De gemeenschap betaalt. De te gemakkelijk ongeschikt verklaarde betaalt het ook, met zijn of haar psychisch welzijn. Want werken is identiteit creëren, werken is een sociaal leven uitbouwen, werken is … gezond.

Hiermee heb ik me weer eens laten gaan, voel ik me terug Don Quichotte, vechtende tegen windmolens. Maar er is wel degelijk hoop. Mensura publiceerde dat 75% van de cases onderhevig is aan wat ik hierboven beschreef. In feite is dat minder dan ik verwacht had, minder dan mijn intuïtie me vertelt. Want 25% van de cases in 2017 leidden dus wel tot een goede re-integratie.

Als we daar ieder jaar iets bij doen, komen we misschien tegen 2022 aan 50%. Moet lukken. Als iedereen langzaamaan beseft dat het in ons voordeel is.

Vakbonden, durf te vertellen dat werken geen ziekmaker is. Arbeidsgeneesheren, durf op je onafhankelijkheid staan en op de werkvloer aanpassingen voor te stellen. Preventieadviseurs zet de mens centraal. HR, gooi die gedweeë volgzaamheid overboord en durf een beleid te verkopen hogerop. Werkgevers, besef dat er een war on talent bezig is. Er zijn tekorten op de arbeidsmarkt en deze zullen toenemen. Economisch Darwinisme houdt in dat je ieder talent maximaal inzet met een langetermijnvisie.

We hebben iedereen nodig. Samen werkende aan de toekomst van onszelf, van onze bedrijven en van ons land.

Kameraden, re-integreer u !

Fout. Fout. Fout. Waarom dit burn-out voorstel zo fout is

help-shutterstock_339365699

We schrijven de nazomer van 2008. Een zonnige, aangename dag. Zo een waarvan elk mens automatisch gelukkiger wordt, opstaat en denkt: “Vandaag gaan we er eens het beste van maken.” Zo ook ik. Als ik een uur of drie bezig ben met werken, krijg ik telefoon.

“Of ik eens kan langskomen?”

“Natuurlijk, geen probleem, ik kom af.”

Onderweg stel ik mij wel wat vragen. Het was immers de eerste keer dat een kaderlid mij specifiek opbelde. Ik, een arbeider. Ook al werkten wij als delegatie al jaren samen – arbeiders, bedienden en kaderleden – het bleef toch voor velen een drempel. Natuurlijk was ik blij dat hij eindelijk door iemand genomen werd, maar toch stelde ik mij de vragen: “Waarom ik? Waarom nu?”

Toen ik de deur opende, zag ik de persoon in kwestie aan een bureau zitten met daarachter een groot, ooit maagdelijk wit, magnetisch bord. Het wit werd door de tijd gaandeweg vervangen door opschriften in stift en tal van documenten die elkaar flankeerden. Dat bord was de dagen en weken ervoor iets om trots op te zijn. De heilige graal waar menig multi-tasker maar al te graag mee wil uitpakken.

“Kijk eens wat ik kan! Wat ik allemaal doe. Heb je nog een projectje? Breng gerust!”

Toen ik de deur achter mij in het slot trok, maakte ik echter één van de meest beklijvende dingen mee uit mijn leven. Die volwassen persoon, van wie geweten was dat er blijkbaar niet genoeg gewicht in de wereld bestond om op de schouders te dragen, die bezweek waar ik bijstond. Barste in tranen uit. Gebroken. Leeg. Compleet op.

Daar sta je dan. Zelf ook hulpeloos.

“Wat gebeurt er hier?”

Sinds die dag ben ik Don Quichotte die strijd tegen de neoliberale windmolens. Want na die persoon zijn er nog wel enkele de revue gepasseerd. Niet enkel bij ons, maar overal in de maatschappij. Psychosociale risico’s willen (h)erkennen is voor zoveel (bedrijfs)mensen moeilijk. Zelfs als ze er mee geconfronteerd worden in hun nabije omgeving. Het wordt nog te vaak aanzien als een soort van eigen falen. Te gemakkelijk wil men het verband leggen met de privé.

Psychosociale risico’s willen (h)erkennen is voor zoveel (bedrijfs)mensen moeilijk.

Meer flexibiliteit, meer (over)uren, minder vaste contracten, langer werken en de race to the bottom van alsmaar meer met minder hebben echt wel oorzakelijke verbanden met de toename van psychosociale risico’s, maar dat willen ook sommige politieke partijen niet geweten hebben. Zo verscheen recent het voorstel om mensen tijdens een burn-out elders te laten werken.

Als werkgevers en politiek echt werk willen maken van psychosociale risico’s, dan zal men als eerste stap moeten toegeven dat men moet inzetten op het preventieve, eerder dan het curatieve. En laat dat nu net compleet ontbreken in dit voorstel.

Ik las op mijn facebookprofiel overigens onderstaande vergelijking die de spreekwoordelijke nagel op de kop sloeg:

Dat is hetzelfde als wanneer de batterijen van je afstandsbediening plat zijn en er iemand zou zeggen: “Steek ze dan in een andere afstandsbediening.”

 

Brugpensioen: bron van onwelzijn

bridgexxx

Brugpensioen. Oudere werknemers. Philippe Muyters wil het afschaffen. Kris Peeters wil het behouden (omdat het ACV dat dicteert). Warm en koud.

Slechts twee procent van de medewerkers die sinds 2015 gedumpt werden in het statuut van brugpensioen, “vond” werk. We weten allemaal dat het nog steeds een goedkope manier is om oudere werknemers te dumpen. Het is een pervers systeem voor de werkgever en de sociale partners om op andermans kosten een deal te sluiten.

Op kosten van de samenleving. Ja, voor een stuk. Maar nog veel belangrijker: op kosten van de ontslagen werknemer. Brugpensioen is niet goed voor mensen. Het is niet goed voor de gezondheid. Het is niet goed voor ons welzijn. En als preventieadviseur ben ik dan ook faliekant tegen brugpensioen. Punt.

Slechts twee procent “vind” werk. Dat is een foute perceptie natuurlijk. De meesten nestelen zich in het statuut en zoeken überhaupt geen werk. Waarom zouden ze ook. Tenzij… tenzij we iets verder kijken.

Een verhoogde kans op onwelzijn is de grote last waar we ze mee opzadelen. Als je gedumpt wordt (en dat is het), stijgt je kans op depressie. Grijp je vlugger naar de fles. Wordt je één met je fauteuil…, stram, stijf en ipso facto sneller oud. Wist je dat Bumba hoge kijkcijfers haalt op weekdagen tijdens de namiddag? Wel de vele “oudere volwassenen” die dan op automatische piloot voor de TV hangen, zijn blijkbaar de reden van dit kijksucces. Beledigenende, beangstigende en vernederende vaststelling.

Brugpensioen? Dat is voor mij onwelzijn voor de economie en voor de medemens die erdoor getroffen wordt. Laten we in de eerste plaats blij zijn dat we met zijn allen gemiddeld ongeveer 80 jaar oud worden. En laten we nu eens stoppen met zeuren. 15 jaren betaald pensioen, dat is toch mooi. Van je 65 tot je 80. Laten we nu eens inzetten op aangepast werk voor een aangepast loon.

Vaak is de echte reden van brugpensioen of het ontslaan van oudere werknemers niet hun leeftijd, maar de kostprijs. Als we een andere looncurve kunnen bekomen, kunnen we vast ook aangepaste werkdruk bekomen. Vergelijk het met de asbestpremies. In plaats van te ijveren voor een hoge premie (verloning), moeten we gewoon asbest wegnemen. Dat zoiets een lager loon als gevolg heeft, is helemaal niet erg. Als daarmee de bron van ellende (asbest) ook weg is. Oudere werknemers 80% laten werken, of aangepaste KPI’s geven, in ruil voor een aangepast loon. Laat maar komen die hap. Van zodra mijn kinderen het huis uit zijn en datzelfde huis afbetaald is… graag.

Conclusie? Brugpensioenen zijn een belediging voor vijftigplussers. Het is een vernedering voor mensen die nog jong van hart zijn en goed in hun vel zitten. Brugpensioen zet mensen veel te vroeg bij het afval. Ik wil het niet meemaken. En ik wens het niemand toe.

Conclusie? Brugpensioen zet aan tot verveling, depressie en vroegtijdige aftakeling. Brugpensioen is niet alleen vernederend, het is ook een bron van onwelzijn. Werken is ook zelfrealisatie. Vraag het maar aan iedere werkloze. Je zelfbeeld lijdt er onder. Aan het beeld dat je “er niet meer bij hoort”. Mogen blijven werken moet een recht worden. Niet het mogen stoppen met werken.

Finaal? Als we als preventieadviseur aan primaire preventie willen doen, kan ik maar 1 advies geven: schaf het brugpensioen af. En het oproepen tot het ontslaan van mensen die nog goed in hun vel zitten, maar toevallig wat meer jaren ervaring op de teller hebben staan, mag voor mijn part strafbaar gemaakt worden. Zowel aan de kant van de werknemers als aan die van de werkgevers.

Als preventieadviseur zal het een hele uitdaging worden om mee te helpen werken en denken met de collega’s van HR. Al onze medemensen respectvol en nuttig werk bezorgen dat ze kunnen volhouden tot hun 65ste. Ik kijk er al naar uit.

“Computer says no”: het nieuwe Taylorisme

bron foto: carrosantigos.wordpress.com

bron foto: carrosantigos.wordpress.com

Aan wat denk je bij het woord Taylorisme ? Een Ford-T? Da’s zeker. Arbeidsverdeling in afzonderlijke handelingen, dat ook. En werknemers die alleen door geld te motiveren zijn. Zeker. Impact op hun job? Nee, daar worden ze niet voor betaald. Ze worden enkel betaald voor standaardhandelingen die ze zonder nadenken of eigen inbreng uit dienen te voeren. En met het verdiende geld moeten ze consumeren in hun vrije tijd.

Voilà. De eerste helft van de 20ste eeuw in een notendop. Nog voor er van ARAB sprake was. Welzijn herleid tot ergonomie in de zin van optimale handelingen. En zwijgen.

Aan wat denk je bij de woorden arbeidsbelasting, stress of burn-out? Arbeidsrelaties. En de andere A’s. Maar zeker ook de impact die elk van ons heeft op zijn job. We doen de job graag omdat we het verschil kunnen maken. Als dat niet kan, kunnen we net zo goed naar Noord-Korea verhuizen. Daar heb je ook geen impact. Niet op je job en niet op je leven.

Aan wat denk je bij CRM? Een gesloten systeem ontworpen door mensen die nooit op de vloer stonden en vooral een paraplu nodig hebben om hun eigen carrière niet te schaden. Een draak van een zin, lees ze maar eens zonder in- of uit te ademen. Je voelt de verkramptheid. De kramp van CRM. De de-humanisering. De unheimlichkeit.

Hoeveel impact op de eigen job heeft een medewerker van een klantendienst? Hij of zij moet klanten helpen, altijd vriendelijk zijn en volledig tevreden klanten afleveren in no time. Bandwerk met een microfoontje voor, achter een loket… en nu zelfs in de klasse van “pak en das”. Hogere bankbedienden die pakweg over kredieten voor KMO’s beslissen.

Allen hebben targets en moeten empowered zijn. HR stelt het zo. Tot… Tot ze een korting willen geven. Een abonnement willen overzetten. Een klant echt willen helpen. Dan, op dat moment blijkt dat ze helemaal niet empowered zijn. Dan blijkt dat het anonieme en achter de schermen blijvende leidinggevende kader hen niet vertrouwt. Hen geen impact op hun job wil geven. Durft te geven.

“Het systeem laat het niet toe, meneer.”  Het systeem dat is dan hun CRM-pakketje. Vaak kostte het miljoenen en alles wat er gecreëerd werd is een frustratiesysteem voor de medewerkers. Gecombineerd met een visie op klanten die je het beste kunt omschrijven als “kloteklanten”.

Dus daar zit je dan met een client facing job. Mag je die client niet helpen. En ga je zelfs met de billen bloot. Want je moet toegeven dat je business card niet veel voorstelt. Bij nader inzien stel je zelf niets voor.

Voel je hem? Die glijbaan. Je staat hoog en je voeten glijden weg. Gevolgd door de rest. Tot je voeten op de grond staan. En dat kan hard aankomen. Wel burn-out is zoiets.

Zoek het maar eens op op Youtube: “Computer says no”. Het nieuwe taylorisme: arbeid herleid tot bandwerk in een CRM-systeem. Een systeem dat je totaal onmachtig maakt en je herleidt tot een consument-bandwerker.

De remedie? Vertrouwen in je medewerkers. Ze komen heus niet alleen voor het geld werken. Een slim CRM-systeem staat ten dienste van je medewerkers en faciliteert. EQ, gemixed met cognitieve ergonomie. Precies wat je ook verwacht van je leidinggevenden. Ook zij moeten ten dienste staan van hun team. Niet andersom.

Die evolutie mogen we in een eeuw tijd toch wel gemaakt hebben.

Burn Out: de goedkoopste manier om te ontslaan?

Een blog over een echt bestaand bedrijf. Ik vind niets uit van wat hieronder staat. Het bewuste bedrijf zag het voorbije jaar – voor zover ik weet – minstens 6 mensen uitvallen met burn out. De goedkoopste manier om mensen met anciënniteit te ontslaan…

Deze mensen zijn minstens langdurig ziek en vaak zien we dat ze nooit meer terug keren naar de werkgever of zelfs op de arbeidsmarkt. Een van deze mensen heeft geheugenverlies, een andere veroorzaakte verkeersongevallen en een derde kon zelfs niet gaan afkicken op een geboekte reisbestemming. Te ziek. Te futloos. Hoe erg kan het zijn, vraag je je dan af.

Maar, hoe gaan de verschillende partijen daarmee om? Met dat geheugenverlies, die verkeersongevallen (in privétijd) en die afgezegde reis?

De directie geeft aan dat ze vermoedt dat de persoonlijke draagkracht van deze medewerkers te laag lag om met de functie-eisen om te gaan. HR sluit zich daarbij aan, als adjunct van de directie, en bekijkt het sollicitatieproces.

De preventieadviseur voelt zich onmachtig en komt zo langzamerhand zelf op de shortlist als het volgende slachtoffer.

De slachtoffers? Die willen niet naar het CPBW stappen. Ze willen het met de leidinggevenden opnemen en uitpraten. Maar net deze leidinggevenden zijn een grote bron van stress. Tja.

De vertrouwenspersoon of preventieadviseur psychosociale aspecten inschakelen? De meesten weten van hun bestaan niet af. En als ze het al weten, durven ze niet. Te hoge drempel. Beschadigde mensen hebben drempels, daar houden onze procedures onvoldoende rekening mee.

En de sociale partners? Daar hoorde ik alvast de meest hilarische reactie: “Geef ze 5% opslag en die stress valt wel mee.” Het dient gezegd: de meeste afgevaardigden doen hun best, maar deze ene geeft alle onderhandelingsmarge zomaar uit handen. Deze ene boort de hoop en het vertrouwen van de medewerkers de afgrond in. Deze ene wissen we best uit ons geheugen.

Hoe passen we dit het beste aan? Door meer risicoanalyses? Door meer KB’s in de Codex? Als je het mij vraagt, door een wijziging in de kostenstructuur van onze sociale wetgeving. Een langdurig zieke is een kost voor de samenleving, maar een besparing voor de werkgever. De werkgever kan Darwiniaans te werk gaan, voor de prijs van één luttel maandloon. Een werknemer met hoge anciënniteit zo onder druk zetten dat die langdurig uitvalt en finaal nooit meer terug komt voor de prijs van één maandloon. Het is een koopje. Dat is wat er schort. Verhaal die kosten op de werkgevers in plaats van op de samenleving en je beleidsmarge is er. Life can be easy.

De naam van het bedrijf? Vergeten. Amnesie, weet je wel. Ik heb enkel onthouden dat hun kwartaalcijfers in de lift zitten. Dus zullen ze wel goed bezig zijn…