De vernieuwde Codex. Hij kwam op kousenvoeten.

(bron foto: morguefile.com-krosseel)

Het is toch wel straf. De grootste verandering in de welzijnswetgeving sinds de invoering van de welzijnswet en geen haan die ernaar kraait.

Wakker worden, allemaal ! De Codex wordt overhoop gegooid. De oude vertrouwde structuur met 8 titels wordt vervangen door een nieuwe structuur met 10, nee geen titels, wel boeken.

Een beetje verandering vereist toch een bepaalde grondigheid. Toch?

Dus we gaan van 8 titels naar 10 boeken, we gooien er nog een paar definities tegenaan van begrippen waar experten al jaren over bakkeleien (jawel, jawel, “gevaar”, “risico”, “bevoegd persoon”… ze passeren allemaal de revue) en tot slot hernoemen we de hoofdstukken tot titels. Et voilà… geen enkel boek, geen enkele brochure, geen enkele referentie naar wetgeving van de laatste twee decennia is nog correct. Iemand lacht vast in zijn vuistje.

Zelfs bij de FOD WASO zijn ze er blijkbaar nog niet goed van. Je moet namelijk erg hard zoeken om de aankondiging terug te vinden. Je zou denken dat er een uitgebreide campagne zou zijn geweest, misschien zelfs een persconferentie. En uiteraard een brede aandacht op sociale media. Het was vrijdag 28 april tenslotte toch de werelddag voor de veiligheid en de gezondheid. Die gelegenheid laat je toch niet voorbijgaan?

Maar nee. Geen enkel bericht te vinden op de site van de FOD WASO zelf. Niks. Nada. Noppes. Andere nieuwssites, ook binnen de preventiewereld bekeken. Opnieuw niks. En ook nada en noppes waren weer van de partij. Dan maar presscenter.org gecheckt, perscentrum van de Belgische overheid. Weer niks*.

Eigenlijk moest je dus al weten dat het bestond om het te kunnen vinden. Gelukkig had een vogeltje het ons ingefluisterd. Of, zoals Marvin Gaye placht te zingen: I heard it through the grapevine.

Het lijkt net of het niemand interesseerde, ook niet aan de bron. De minister zelf niet. Zijn diensten niet. Uiteindelijk konden we het persbericht toch opsporen. Weggemoffeld op de persoonlijke website van minister van Werk Kris Peeters. Die het afgelopen donderdag en vrijdag te druk had met luisteren naar de Antwerpenaren in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. En ach, in het licht van de gemeenteraadsverkiezingen, wat stelt een nieuwe Codex dan voor. Ook, zelfs, als minister van Werk.

En zo kwam de nieuwe Codex tot ons op kousenvoeten. Op 28 april 2017.

 

*En daarmee zijn Preventiekronkels, samen met het PVI (via LinkedIn en in de PVI-wijzer), en Konsilo (in een extra nieuwsbrief) de eersten binnen de preventiewereld die er enige aandacht aan besteden.

Bedankt, lieve BTB, voor deze grondig foute boodschap

(bron foto: freeimages.com-Vincze Ildi)

Wie vorige week naar de radio geluisterd heeft, of zijn TV opgezet heeft, kon er niet aan ontsnappen. Het evacuatieplan van de luchthaven van Zaventem. Of, eerder gezegd, het (mogelijks) ontbreken van het evacuatieplan van de luchthaven.

Maar eigenlijk doet het er niet toe of dat plan er nu wel of niet was. Want, lieve Belgische Transportarbeidersbond, ik wil u namelijk bedanken voor iets heel anders. Bedankt voor het herhalen en bevestigen op de openbare radio-omroep van een misverstand waar preventiedeskundigen zich al sinds de geboorte van de veiligheidschef (voorganger van de preventieadviseur) druk over gemaakt hebben. En dat is intussen toch alweer bijna veertig jaar geleden.

Bedankt voor het vermelden op de radio met zoveel stelligheid dat “de preventieadviseur verantwoordelijk is voor het verzekeren van de veiligheid van de medewerkers”.

Bedankt voor het vakkundig negeren van de suggestie van de journalist van dienst dat de werkgever hier misschien ook een rol in heeft. Journalist die zich misschien iets beter had mogen voorbereiden en iets harder had mogen aandringen over die taakverdeling, maar soit.

Bedankt dus voor het insinueren dat de preventieadviseur degene is die het allemaal (eindelijk) maar eens moet gaan doen en van zijn luie stoel moet komen.

Bedankt voor het oproepen van dat sfeertje van vergaderen in achterkamertjes door te vermelden dat “die preventieadviseurs van de bedrijven op de luchthaven regelmatig samen zitten te vergaderen, maar wij hebben geen idee van wat ze daar allemaal bespreken”.

In de late namiddag klonk het al iets genuanceerder. Toen hoorde ik de BTB zeggen “de werkgever is natuurlijk eindverantwoordelijke, maar de preventieadviseur heeft ook een rol”. Zo is dat uiteraard.

Intussen is de schade wel aangericht. En nee, dan heb ik het niet over die honderden preventieadviseurs die dit gezwam zuchtend of knarsetandend aanhoorden, ikzelf inclusief. Zuchten en knarsetanden omdat je het herkent als gezwam is een teken dat je tenminste weet waar het schoentje knelt. Nee, dan heb ik het over al die werkgevers en (hogere) leidinggevenden die op weg naar het werk deze boodschap ook nog eens het ene oor in, het andere oor uit hoorden gaan. Hoeveel zouden er zijn die bij zichzelf dachten “zie je wel, ik had het altijd al gedacht, die preventieadviseur van ons, dat is degene die het moet doen”. Die aan hun eigen preventieadviseur dachten en vonden dat die toch best wat meer kon doen voor de veiligheid. Die later op de dag hun preventieadviseur aanspraken om te vragen of ze het ook op de radio gehoord hadden, die ochtend? Om de preventiedviseur in kwestie na het gesprek een beetje verweesd achter te laten omdat alles wat hij geleerd heeft in de cursus of gelezen heeft in de wetgeving, alles wat hij al jaren probeert door te doen dringen tot zijn werkgever, dan uiteindelijk helemaal wordt ongedaan gemaakt doordat iemand van de BTB het nodig vindt om op de radio te zeggen dat niet de werkgever, maar de preventieadviseur verantwoordelijk is voor de veiligheid.

Wat was er aan de hand die ochtend? Overlegvergaderingen waar jullie onvoldoende bij betrokken waren? Nog een eitje te pellen met een werkgever op de luchthaven? Of gewoon oprecht niet weten wie dit soort zaken op zich hoort te nemen? Geen idee wat erger is.

En aldus, lieve BTB: hartelijk dank. Het mag dan lijken alsof je dat eitje gepeld hebt, in de realiteit heb je het grondig besmeurd, voor een ruim publiek dat maar een half woord nodig had om te hervallen in foute denkbeelden en conclusies. Goed bezig. Maar niet echt.

Wat kan de veiligheidswereld leren van Janet Jackson?

(bron foto: FreeImages.com/Krisztián Hoffer)

Het was enkele weken geleden weer die tijd van het jaar: Superbowl in de Verenigde Staten, en dat zullen we geweten hebben. Dan komt de ontblote borst van Janet Jackson uit 2004 namelijk weer opduiken*. Bijna 15 jaar geleden is het nu, en het wordt maar niet vergeten. Trouw wordt het elk jaar opgerakeld. Ook dit jaar was het weer prijs. Geen Lady Gaga die het kon voorkomen.

Als we hier een ding uit kunnen leren, is het wel dat het collectief geheugen niet snel vergeeft en vergeet. Eens de herinnering verankerd, krijg ze er dan nog maar uit. Rampen, dicht of ver van huis…, ongevallen, … niet meer los te weken. Veranderen van imago is zeer, zeer moeilijk. Of het moet al in de neerwaartse richting zijn, dan kan het heel snel gaan.

En als het dan toch goed komt, dan zit het alsnog in het collectieve geheugen gegrift. Een zeldzame enkeling leert er zoveel uit dat de balans naar de andere kant overslaat. Kijk maar naar DuPont de Nemours. Daar gebeurde het omgekeerde en kijk waar ze nu staan. Dé wereldwijde benchmark qua veiligheid. Maar dat is al net zo uitzonderlijk als de wind die op een terrasje aan zee je theezakje vanzelf je tas in blaast. Inderdaad. Ik zou er niet op rekenen.

Met de carrière van Janet is het omzeggens niet meer goed gekomen, sindsdien. Met veel bedrijven komt het ook niet meer goed, eens het noodlot toeslaat. Een brand? Een dodelijk ongeval? Dan wacht in heel wat gevallen het faillissement. En als dat kan vermeden worden, dan blijft het toch hangen. Minstens bij wie er van nabij bij betrokken was. Je zal maar net de werkvergunning uitgeschreven hebben van de contractor die enkele uren later van het dak valt. “Je hebt jezelf niets te verwijten“, hoor je dan, “je hebt gedaan wat je moest doen, alle voorzorgsmaatregelen waren vermeld“. Maar toch.

En hoe verleidelijk dat collectieve geheugen soms ook klinkt: liever niet op deze manier. Bij deze dus een warme oproep aan alle preventiedeskundigen en hun werkgevers: zorg dat jullie bedrijf niet de Janet Jackson van de preventiewereld wordt.

En Janet zelf? Die ligt intussen van andere zaken wakker. Begin dit jaar werd ze op haar 50ste nog mama van een zoontje. Mocht ze zich al met welzijnswetgevng bezighouden, dan is het momenteel eerder het KB Moederschapsbescherming.

 

*We geven ook nog even de link mee voor wie het incident nog eens grondig wil, euh, analyseren.

POLL – Sensibiliserend of stigmatiserend: hoe ervaar jij het gedicht “I chose to look the other way”?

Het gedicht “I chose to look the other way”, dat Preventiekronkels vorige week deelde, heeft uiteenlopende reacties opgeroepen. Het is een gedicht dat duidelijk op meerdere manieren kan gelezen worden. Daarom deze poll om te verkennen hoe het gedicht wordt ervaren. Het gedicht zelf kan je hier nog een keer (her)lezen.

I Chose To Look The Other Way

(bron: freeimages.com/sophiekia)

(source picture: freeimages.com/sophiekia)

(poem by Don Merril)

I could have saved a life that day,

But I chose to look the other way.

It wasn’t that I didn’t care;

I had the time, and I was there.

 

But I didn’t want to seem a fool,

Or argue over a safety rule.

I knew he’d done the job before;

If I spoke up he might get sore.

 

The chances didn’t seem that bad;

I’d done the same, he knew I had.

So I shook my head and walked by;

He knew the risks as well as I.

 

He took the chance, I closed an eye;

And with that act, I let him die.

I could have saved a life that day,

But I chose to look the other way.

 

Now every time I see his wife,

I know I should have saved his life.

That guilt is something I must bear;

But isn’t’ something you need to share.

 

If you see a risk that others take

That puts their health or life at stake,

The question asked or thing you say;

Could help them live another day.

 

If you see a risk and walk away,

Then hope you never have to say,

“I could have saved a life that day,

But I chose to look the other way.”

 

Happy birthday, dear Preventiekronkels – verjaardagswensen van de (gast)bloggers

“Alweer een jaartje ouder, alweer een jaartje wijzer. Je bent uitgegroeid tot veel meer dan we hadden kunnen hopen. Lieve preventiekronkels, blijf wat je bent; blijf bonken op de poorten van de traditioneel preventie-denken; wij zullen er zijn om jou te (onder)steunen. Gelukkige verjaardag, uwe ouwe.” (Timothy Van Goethem)

“Het therapeutische van me af schrijven, of het enthousiast meeknikken bij het lezen van de stukjes van de collega-bloggers, zorgt al vier jaar voor mijn psychische welzijn. Dankjewel Preventiekronkels.” (Pascal Meyns)

“Wat zijn we al ver gekomen, op 4 jaar. En we blijven doorgaan. Want meer dan ooit is er nood aan een heel eigen klank binnen de preventiewereld. Happy birthday, Preventiekronkels” (Myriam Van der Steen)

“Ik wens alle bloggers en lezers nog heel veel kronkelige paden rond preventie die elkaar vaak kruisen, soms botsen en af en toe een zijspoor volgen om dan toch weer samen te komen.” (Hanne Vermeiren)

“Jullie kijk op preventie kan voor velen inderdaad ‘kronkelig’ overkomen, maar ik wens jullie veel succes toe met jullie bijdrage om ook de mensen op het terrein te doordringen van de noodzakelijkheid om meerwaarde te brengen voor de bedrijven, zodat jullie over 4 jaar zullen gekend staan als ‘preventievisie’ ” (Roland Vanden Eede)

“Moge je vijfde levensjaar vervuld zijn van even plezante, prikkelende en provocerende publicaties voor een almaar groeiend publiek!” (Edelhart Kempeneers)

“Goede gewoonten zijn om te koesteren, doe zo voort en HIEPERDEPREVENTIEPIP ! (Veerle Hermans)

“Al vier jaar met een twist op zoek naar een veiligere (werk)wereld, proficiat Preventiekronkels!” (Tom Hermans)

“4 jaar vol inspiratie, frustratie, humor en soms melancholie…
De ideale gelegenheid om oude kronkels te herlezen. Ik kijk met (nog meer) goesting uit naar de volgende jaren!
Fijne verjaardag!” (Katrien Bruyninckx)

“Tel maar op je vingertjes –één twee drie vier –
dan heb je je duimpje nog: thumbs up! voor preventie” (Herman Verdyck)

“Ik wens iedereen voldoende veerkracht voor de vele uitdagingen die ons in 2017 staan te wachten.” (Hand Van Zundert)

“Proficiat aan het huis der preventiekronkels!” (Donald Goedheid)

“Beste Preventiekronkels, Ik hoop dat jullie nog lang door het welzijnslandschap blijven kronkelen. Voor geen geld van de wereld wil ik deze verfrissende, rechtoerechtane blogs missen. Doe er nog minstens 15 jaar bij (afhankelijk van de pensioenleeftijd natuurlijk)” (Erna Van Opstal)

“Preventiekronkels, omdat verheldering en nuancering helpt #StandByMe” (Wim Mylle)

verjaardag2016

Re-integratie… Waar? Daar!

Ik zie een spook

Waar?

Daar!

Wij zien het ook

Waar?

Daar!

(bron: Het spook – Piet Piraat (lied))

Het nieuwe KB re-integratie is gepubliceerd en dat zullen we geweten hebben. Het is al re-integratie wat de klok slaat. Heel eerlijk? Het was toch even bekomen, na de lectuur. Maar nu zijn we klaar om ook die andere BP (Bekende Piet) even te citeren “Wat hebben we geleerd vandaag?”

  1. Integratie is belangrijk, maar nu ook weer niet zo belangrijk

Kijk waar ze dat nu neergepoot hebben. Niet in het KB Beleid. Nee, in het KB gezondheidstoezicht. Geprangd tussen Afdeling 6. – De beslissing van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer betreffende de beoordeling van de gezondheid en Afdeling 7.- Algemene bepalingen betreffende de inentingen en tuberculinetests. En dan krijg je het effect dat het re-integratiebeleid zich bevindt in de art. 73/1 tot 73/11. Niet echt sexy als parkeerplaats. Maar kom, een kniesoor die daarover zeurt.

 

  1. Eigen re-integratie eerst

Wie dacht naar een homogene werkwijze te gaan voor re-integratie na ziekte, arbeidsongeval en beroepsziekte is eraan voor de moeite. Het nieuwe verhaal is niet geldig na arbeidsongeval en beroepsziekte. Jammer, maar helaas. Zeg maar dag met het handje naar de uniforme aanpak. Wat blijft er dan over? Aha, de ‘klassieke’ ziekte, uiteraard, inclusief de afwezigheid met psychosociale oorzaken.

 

  1. Raymond had gelijk

Fo… Fo… Fo… Formulieren… Formulieren… zong Raymond Van het Groenewoud al in de vorige eeuw.

In alle persberichten lees ik dat de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer de spil van de te voeren re-integratietrajecten zal worden. In eerste instantie lijkt het vooral dat hij (of zij, jawel dames, geldt ook voor jullie) vooral de spil zal zijn van heel wat documenten. Kijk eens aan wat de oogst oplevert:  een verslag, een re-integratieplan, een formulier voor de re-integratiebeoordeling. En vooral dat laatste was allicht onderwerp van verhitte taalkundige discussies in de desbetreffende commissie.

  • “Re-integratiebeoordelingsformulier? Komaan, mannen, dat kunnen we toch niet maken. Dat is toch veel te lang als titel van een formulier”
  • “Je hebt gelijk. Laat ons dan ‘formulier voor de re-integratiebeoordeling’ gebruiken”
  • “Okee, verkocht.”
  • (allemaal in koor) “Dat hebben we weer goed geregeld”

 

  1. Eerst brandje blussen – beleid doen we wel tussen de soep en de patatten

Niet te optimistisch. Van een echt zware verplichting tot re-integratiebeleid, is nauwelijks sprake. Pas in artikel 73/8 komt er iets aan bod dat op beleid lijkt. Niet dat het veel om het lijf heeft: een jaarlijks overleg met het comité op basis van een verslag van de PA-AG is nu niet meteen waar we van droomden.

En je moet niet te snel lezen ook, want het (beleid) is zo voorbij. In art. 73/9 gaat het namelijk alweer over de beroepsprocedures. Daar komt het beleid, daar gaat het beleid.

 

  1. Wie betaalt de rekening?

En dan de vraag van 10 punten: wie gaat dat betalen? Want in de hele tekst is maar 1 keer sprake van kosten. Om te zeggen dat de verplaatsingskosten van de werknemer door de werkgever moeten gedragen worden.

Je laat een paar dokters opdraven, werkposten onderzoeken, misschien ook aanpassen, formulieren invullen en verslagen maken… en het enige dat je echt regelt is de verplaatsingsvergoeding van de betrokken werknemer.

Ik zie een beleid

Waar?

Daar!

Nog veel werk aan de winkel…