De vijf foute disciplines van de preventieadviseur

1. Codex-slingeren

(bron: https://stock.tookapic.com/photos/3868 (CC0 door Paweł Kadysz))

(bron: https://stock.tookapic.com/photos/3868 (CC0 door Paweł Kadysz))

Ik ontvang niet alleen het dagelijkse staatsblad, ik volg ook nog eens de Europese, Vlaamse en internationale regelgeving. Daarnaast ben ik geabonneerd op nieuwbrieven van PreBes, FOD WASO, FOD Economie, de Hoge Raad voor geneeskunde, het onderwijs. Verder ben ik actief deelnemer in LinkedIn groepen, op het PreBes forum, in de denkgroep Preventie in het onderwijs (Coprant) en volg ik regelmatig bijscholing op het vlak van arbeidsveiligheid, psychosociale belasting, ergonomie, arbeidshygiëne, milieubeheer en project-management.

De winnaar van deze discipline is de preventieadviseur die de meeste verwijzingen naar wetgeving en gestandaardiseerde normen naar een inbreuk kan slingeren. In tegenstelling tot petanque, is de winnaar niet degene die het dichtst bij de inbreuk landt, maar is het degene die de meeste ballen kan werpen.

2. Laagwatervissen

(bron: http://skitterphoto.com/?portfolio=shadow-fisher (CC0 fotograaf onbekend))

(bron: http://skitterphoto.com/?portfolio=shadow-fisher (CC0 fotograaf onbekend))

Ik maak altijd indruk op mijn directies door mijn scherp waarnemend vermogen. Bij iedere ontmoeting heb ik opmerkingen over gedrag van collega’s, over niet-reglementaire toestellen en over niet gevolgde procedures. Natuurlijk ga ik constructief te werk en heb ik een veiligheids-geoptimaliseerde procedure uitgeschreven voor elke inbreuk. Het valt me soms op dat weinig van mijn adviezen gevolgd worden…

De winnaar van deze discipline is diegene die over een afstand van 400 meter het hoogst aantal inbreuken opmerkt. In tegenstelling tot het hordenlopen, is het hier wél de bedoeling dat je er ook over struikelt.

3. Adviesheffen

In elk advies dat ik formuleer zal ik een zo breed mogelijk spectrum van preventiemaatregelen aanbieden. Naast inbreuken die moeten geremedieerd worden, zal ik ook een opsomming maken van bijkomende preventiemaatregelen die de situatie verder kunnen verbeteren. Door creatief gebruik te maken van constructies als “Het is aangewezen dat…” en “Het is niet uitgesloten dat …” slaag ik erin een maximaal aantal adviezen tot op de tafel van de directieteams te krijgen.

De winnaar van deze discipline is diegene die het meeste gewicht aan op te nemen adviezen kan geven. In tegenstelling tot gewichtheffen is het niet de bedoeling zelf de lasten te kunnen tillen. Zolang iemand de last opneemt, stijgt je cumulatieve score.

 

4. Paraplu-schermen

Deze discipline komt steeds als vierde in de vijfkamp. Tijdens deze discipline komt het erop aan om bij zoveel mogelijk inbreuken en adviezen uit bovenstaande disciplines de verantwoordelijkheid te leggen bij een derde partij.

Per verantwoordelijkheid die op jezelf terugkeert, krijgt je drie strafpunten. Voor elke verantwoordelijkheid die je bij de hoogste in de hiërarchie kunt leggen, krijg je drie bonuspunten.

 

5. Jammer-jam-sessie

De laatste discipline is mogelijk de zwaarste. Het is in elk geval de apotheose van deze vijfkamp – naast atletische vaardigheden heeft deze namelijk ook een artistiek kantje. Per niet gerealiseerd advies is het de bedoeling een strofe te schrijven in het metrum van het Kalimero-adagium (Zij zijn groot en ik is klein, en da’s niet eerlijk, o nee) en alle strofen tot een lied om te vormen.

Winnaar is diegene die het meest aantal werknemers kan laten meezingen.

Tot slot (disclaimer)

Ik wil er graag even aan toevoegen dat bovenstaande scenario’s geen realistische weergave zijn van mijn taakinvulling, maar eerder een karikatuur vormen van wat ik bij mezelf en collega’s soms vaststel.

MP3-spelers in vorkheftrucks… loop niet in de picto-val

verbod - muziek hoofdtelefoonverbod - muziek oordopjes

(bron pictogrammen: http://www.veiligheidspictogrammen.be)

 

Wie in een magazijn werkt, kan niet om het probleem heen: je reach- of vorkheftruckchauffeur (m/v) (vanaf nu gemakshalve: de clarckist) zoeft door je magazijn terwijl de wereld om hem heen verdwijnt en hij alleen nog de muziek hoort die zijn oren ingejaagd wordt via een iPod, smartphone of andere MP3-speler. Als preventieadviseur of veiligheidsbewuste magazijnmeester rijzen de haren je ten berge en ben je geneigd het halve magazijn te gaan behangen met verbodspictogrammen…

Pictogrammen zijn uitermate nuttig om informatie over te brengen, of mensen te herinneren aan geldende afspraken. Is het probleem dat er geen draagvlak is voor een bepaalde maatregel, dan mag je zoveel pictogrammen hangen als je wil – ze zullen enkel werken als ze gecombineerd worden met een repressief beleid. En dan nog zullen je werknemers op zoek gaan naar achterpoortjes…

Zonder afbreuk te doen aan het nut van een goed ontworpen veiligheidspictogram, lijkt het me toch zinvol om even de denkoefening te maken en de risicoanalyse te doen: wat zijn de risico’s? Waarom is dit hardnekkige gedrag er? Welke maatregelen zijn mogelijk?

De eerste stap in elk preventiebeleid, is de risicoanalyse. We gaan onderzoeken waarom een bepaalde situatie gevaarlijk(er dan een andere) is. De risico’s van het luisteren naar muziek terwijl je rijdt in een magazijn gaan van verminderde communicatie tot regelrechte mogelijke gehoorschade.

De clarckist is niet dom – daar ga ik van uit (enfin… er bestaan wel domme clarckisten, maar ik ken ook domme preventieadviseurs – laat onze deze niet als de norm nemen). Hij kent bovenstaande argumenten ook. Blijkbaar schat hij de risico’s anders in. Welke mogelijke redenen zou de clarckist kunnen hebben om dit risico toch te nemen. Welke toegevoegde waarde heeft het gebruik van die muziek in de oren?

  • De belangrijkste reden is er waarschijnlijk een van psychosociale aard: het werk is saai. De muziek houdt mij geconcentreerd en zorgt voor wat animatie tijdens het monotone werk.
  • Misschien wordt de muziek ook gebruikt om storend omgevingsgeluid te blokkeren – dan wordt de MP3-speler feitelijk gebruikt als gehoorbescherming.
  • Mogelijk steekt iemand muziek in zijn oren om de omgeving op deze manier buiten te sluiten, en is het gebruik een symptoom van een asociaal werkklimaat waarbij pesterijen of verbale agressie voor sommigen intimiderend zijn.

Deze argumenten in beide richtingen zijn waarschijnlijk onvolledig – wie nog meer argumenten kent, mag deze gerust toevoegen in de commentaren…

In geval van een storend lawaai, is de oplossing natuurlijk eenvoudig: pak de bron van de geluidsoverlast aan, of als dit niet mogelijk is, voorzie comfortabele gehoorbescherming met spraakfilter. Geven de clarckisten aan echt wel behoefte te hebben aan muziek, overweeg dan of er andere opties mogelijk zijn. Reach- en vorkheftrucks hebben doorgaans het grote voordeel dat het relatief stille voertuigen zijn. Je kan kleine luidsprekertjes verspreid over het magazijn plaatsen – iedereen luistert naar eenzelfde zender op de radio. Of wie weet zelfs een klein luidsprekertje in de vorkheftrucks, voorzien van een stekkertje dat ze kunnen inpluggen in hun eigen MP3-speler, smartphone, enz… Iedereen heeft zijn muziek van keuze, maar kan de omgeving perfect horen. Een bewustmakingscampagne over de risico’s van het gebruik van MP3-spelers heeft absoluut een plaats binnen de volledige context van training defensief rijden. Daarnaast is het gebruik van MP3-spelers natuurlijk ook een punt waar anderen (orderpickers bijvoorbeeld) ook mee kunnen worstelen.

Hebben pictogrammen dan geen nut in deze situatie? Absoluut wel! Als er een duidelijke afspraak bestaat, mag deze gecommuniceerd worden:

  • nieuwe werknemers moeten soms veel onthouden. Een geheugensteuntje kan handig zijn.
  • in het magazijn komen mogelijk ook externen (ik denk bijvoorbeeld aan vrachtwagenchauffeurs). Het lijkt me logisch dat zij ook aan de regels gebonden zijn. Voor hen is dit pictogram informatief.

Het plaatsen van veiligheidspictogrammen staat met reden laag in de preventiehiërarchie. Ze ondersteunen andere maatregelen (collectieve bescherming, verwijderen van het risico, persoonlijke bescherming, …), of als andere maatregelen niet mogelijk zijn. Loop als preventieadviseur niet in de val lopen van direct naar pictogrammen en instructies te grijpen, zonder eerst een brede risicoanalyse van de situatie te maken.

Voor wie meer wil weten…

 

Deze blog verscheen op 24/1/2014 op http://www.veiligheidspictogrammen.be.