En toen was er weer … het zomeruur

Zoals we met zijn allen gemerkt hebben, werd er in de nacht van 25 maart een uurtje minder geslapen. Intussen zijn we het nieuwe uur alweer gewoon, en kunnen we er weer wat helderder over nadenken.  Tegenstanders van het zomeruur houden uitgebreide pleidooien waarom we hier dringend mee moeten stoppen. Hiervoor gebruiken ze zeer uiteenlopende argumenten:

  • de beoogde energiebesparing heeft in werkelijkheid nauwelijks effect
  • dieren hebben er last van
  • onze biologische klok raakt verstoord
  • er gebeuren meer ongevallen omdat we vermoeider zijn,…

Sommige van deze argumenten zijn  meetbaar. We kunnen bijvoorbeeld het energieverbruik monitoren en kijken of er minder energie wordt gebruikt dan de dag voordien of net niet en daarbij rekening houden met de weersomstandigheden.

Dat dieren er last van hebben vind ik ook nog te begrijpen. Honden gaan niet op de klok kijken om te zien wanneer ze moeten eten, koeien wanneer ze moeten gemolken worden of hanen wanneer ze moeten beginnen kraaien. Maar het zijn voor de goede orde niet zozeer de dieren die last hebben van het zomeruur maar eerder de mensen die de dieren lastig vinden.

Afbeeldingsresultaat voor haan klok

Dan is er de biologische klok die ontregeld raakt. Ongetwijfeld zijn er in ons lichaam cyclische processen die gestuurd door een aantal factoren (licht, activiteitsgraad, …) maar tot nader order is er in ons lichaam geen mechanisme gevonden dat processen regelt op een 24 uur-schaal los van externe factoren. De klok verzetten is eigenlijk net of we met zijn allen afspreken dat we voortaan een uur vroeger opstaan en een uur vroeger gaan slapen. Daar hoef je op zich helemaal geen lichamelijke hinder van te ondervinden.

Tenslotte zijn er die argumenten waar, bij meetbaar cijfermateriaal, een mogelijke oorzaak als conclusie wordt gegeven. ‘Er gebeuren meer ongevallen omdat we vermoeider zijn’. Dergelijke uitspraken die misschien de status van te onderzoeken hypothese verdienen, worden als feit in de pers weergeven. Maar is dat wel zo? Cijfermateriaal bevestigt dat er inderdaad meer ongevallen gebeuren in de week na de omschakeling. Maar behalve misschien vermoeidheid is het ook donkerder, staat de zon lager tijdens de ochtendspits waardoor je makkelijker verblind kan worden en zo kan ik nog wel een paar dingen bedenken die mogelijk bijdragen aan de ongevallen. Een studie van KUL spreekt over ‘wellicht door vermoeidheid’ maar deze nuance haalt de kranten natuurlijk niet. Is er bij de omschakeling naar het winteruur dan ook een tegengesteld effect en gebeuren er dan minder ongevallen?

Los van het zomeruur (ik ben voor noch tegenstander) is het de methodiek van het koppelen van feiten aan vermoedens en deze dan als bewijs verpakken om de eigen stelling te ondersteunen waar ik helemaal gek van word. We zien het ook bij verkiezingen. De kiezer heeft gekozen voor partij X met lijstrekker Y omdat Z. Daarbij zijn X en Y meetbaar immers het resultaat van de verkiezingen maar Z is pure speculatie. Op mijn stembiljet staat er in elk geval geen vakje voor de motivering van mijn keuze.
De kiezer heeft links afgestraft omdat ze zich niet meer kunnen vinden in de linkse idealen‘ is een even loze uitspraak als ‘De kiezer heeft gekozen voor die (voormalige) dikke grappige mijnheer die ze zo vaak op TV hebben gezien‘. Door de veronderstelde oorzaak te verpakken als feit wordt de daaropvolgende besluitvorming gemanipuleerd. De enige manier om weerwerk te bieden als een veronderstelde oorzaak verpakt wordt als feit, is deze conclusie in vraag te stellen. ‘Is dat zo?‘ De daaropvolgende blikken van ongeloof dat je dat niet inziet moet je er maar bij nemen. Volgende belangrijke vraag om te stellen is of er nog andere factoren zijn die een gelijkaardig effect kunnen hebben.

Laat nu in de bedrijfswereld er ook wel eens een enquete gebeuren onder de medewerkers of een cijferkundige analyse van bijvoorbeeld (bijna) ongevallencijfers die bepaalde trends duidelijk maken. Hoe groot is de verleiding om de oorzaak van de cijfers te gaan verklaren. Cijfers zonder conclusie zijn immers alleen maar cijfers. Als je oorzaken wil, zal je hier onderzoek naar moeten doen.
Je moet daarbij vooral proberen te bewijzen dat je geen gelijk hebt. Als dit (nog) niet lukt gaan we ervan uit dat onze verklaring (voorlopig) de beste verklaring is.

Tijdrovend? Inderdaad. Duur? Mogelijk. Maar wie het niet doet riskeert het om zijn beleid te bouwen op veronderstellingen, halve waarheden en hele leugens. Zoiets als argumenteren op een bepaalde manier pro en contra het zomeruur, dus.

One thought on “En toen was er weer … het zomeruur

  1. oorzaak en gevolg, het blijft een eeuwig probleem. en dan maar hopen dat degene met wie je in discussie gaat geen (vooral syndicale, politieke of andere) oogkleppen draagt want dan is het onbegonnen werk!

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s