Quod erat demonstrandum

radiation sign

Onlangs las ik Big Science: Ernest Lawrence and the Invention that Launched the Military-Industrial Complex van Michael Hiltzik. En bij de beschrijving van de werkmethodes in het “Rad Lab” van Ernest Lawrence in de jaren ’30 – ’40 stond ik perplex hoe nonchalant men toen omging met arbeidsrisico’s.

Ja, iedereen heeft natuurlijk wel al eens gehoord of gelezen dat Marie Curie, de Pools-Franse Nobelprijswinnaar, gestorven is aan de gevolgen van stralingsblootstelling. Maar dat was in de beginjaren, toen men nog niets wist over de gevaren van radioactiviteit, niet? Eenmaal men zich bewust werd van de potentiële risico’s, ging men zijn gedrag toch aanpassen, niet?

Bleek toch niet echt het geval te zijn. In 1928 bijvoorbeeld kregen de “Radium girls”, Amerikaanse arbeidsters die radioactieve verf op de wijzers van horloges aanbrachten (en de tip van hun penseel puntig likten), nog een fikse vergoeding uitbetaald ter compensatie van de kanker die ze hierdoor gekregen hadden. Men was dus in het Radiation Laboratory te Berkeley (en overal elders ter wereld) wel op de hoogte van de gevaren, maar de veiligheidscultuur bestond gewoonweg niet. De kennis was er, maar ze was te abstract om serieus genomen te worden. Zo toonde een wetenschapper enthousiast aan bezoekers hoe snel een radioactieve vloeistof opgenomen werd in het lichaam, door deze op te drinken en dan een Geigerteller aan zijn pols te houden. Klik klik klikklikklik. Cool, right?

In het Rad Lab kwam de ommekeer er pas toen een wetenschapper een proefopstelling deed, waarbij hij een muis in een afgesloten doos gedurende 5 minuten rechtstreeks blootstelde aan de straling die vrijkwam bij het gebruik van hun deeltjesversneller, om te zien of het enig nadelig effect had op het beestje. Toen de onderzoeker de doos opende, stelden de nieuwsgierige collega’s die zich rond hem heen verzameld hadden, met ontzetting vast dat het dier dood was.

Vanaf toen ging men veel voorzichtiger om met de radioactieve producten en de apparaten.

Een veiligheidscultuur was geboren!

En dit bleef zo, ook nadat de onderzoeker twee weken later ontdekte dat het diertje was gestorven door verstikking, omdat hij vergeten was de ventilatie van het doosje aan te zetten.

Advertenties

3 thoughts on “Quod erat demonstrandum

  1. Tja ik ken dat. Tijdens mijn midlifecrisis 15 jaar geleden ook gekozen tussen een nieuwe vrouw of een moto. Gekozen voor moto, nadien toch nog een nieuwe vrouw, maar ik rij nog altijd met de moto! Van veiligheidscultuur gesproken!

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s