Heilige huisjes: Risico Inventarisatie en Evaluatie.

We hebben het allemaal geleerd; de RIE! Een bron van frustratie voor de ene, een bron van zekerheid voor de andere. Hoe het ook zij, het is het paradepaardje van de nieuwe wetgeving… van 20 jaar geleden. Men moet een risico analyse maken op het vlak van het individu, werkpost en het onderneming in z’n geheel. Ondertussen zijn er ook wat participatieve risico analyses bijgekomen: psychosociaal en ergonomie. Waarschijnlijk omdat het geen technische risico analyses zijn?

To get the job done - onbekende auteur

To get the job done – onbekende auteur

De participatieve risicoanalyse is een grote stap voorwaarts, het is moeilijker dan wat men hiervoor deed. Eindelijk wordt men nu gedwongen om met mensen aan tafel te gaan zitten en te luisteren. Althans dat schrijft de wet voor, in praktijk lijkt het me nog niet teveel voor te komen. Maar waarom? Omdat die dingen tijd kosten? Meh. Geld? Meh. Moeite? Euhm. Het lijkt er sterk op dat preventie nog steeds onder het credo “het kost alleen maar geld” gebogen gaat. Nochtans: sinds 1990 zijn het aantal ongevallen op de arbeidsplaats bijna gehalveerd van 276.281 tot 126.726 in 2013. We hebben als preventieadviseurs, veiligheidskundigen, welzijnsridders of hoe je het ook wil noemen, enorm veel menselijk leed voorkomen. En toch wanneer men zegt dat men een dokter is, is heel de kamer stil, ben je een preventieadviseur dan is het: “ah dat zijn die van het papier zeker?” Dat we meer veiligheid wensten en meer bureaucratie hebben gecreëerd, is een heilig huisje voor later. Wat interessanter is, is dat mensen de preventiedienst te vaak zien als een last.

Waarom zien mensen ons zo vaak als last? We zijn vaak te veel bezig met achter de feiten aan te lopen, doordat we onder andere onze risicoanalyse niet echt kunnen uitvoeren zoals we zouden willen. Wanneer men een risicoanalyse maakt, is het te vaak met mensen die ook niet op de vloer staan. Het is de hiërarchische lijn, zoals de wetgeving het voorschrijft, in het beste geval. In het slechtste (en spijtig genoeg het meest voorkomende geval); de stoffige preventieadviseur eenzaam en alleen achter zijn bureau. Die maakt een excel-file van 100den regels met blootstelling, ernst en waarschijnlijkheid. Die excel wordt afgedrukt, in de kast gestoken en huplake, klaar is kees. Vraag maar eens een taak risicoanalyse aan één van je onderaannemers bij het volgende werk dat ze komen uitvoeren.

Een van de mogelijkheden is om aan de werknemers te vragen: waar denk jij dat het volgende ongeval gaat gebeuren? Laat ze het opschrijven op 8*13cm kaartjes. Of stel hen de vraag ik geef je nu 50.000 euro om in investeren in een bepaald veiligheidsaspect: wat zou jij doen? Laat hen er ook niet te lang over nadenken, je moet net vertrouwen op dat instinctieve. Er kunnen geen foute antwoorden zijn, men moet er ook helemaal geen naam bij zetten. Veel participatiever wordt het niet en je gaat de antwoorden krijgen die zij willen, niet de gene die jij verwacht door bv een enquête in te laten vullen. Niet wetenschappelijk onderbouwd hoor ik je zeggen? Wanneer was de laatste keer dat je echt hebt onderzocht of die waarschijnlijkheid geen beschikbaarheidsheuristiek is?

Door aanwezig te zijn op het moment dat dingen goed gaan, geeft ons het recht om er te zijn wanneer dingen fout gaan. Sterker nog, ik treed volmondig de stelling van Ivan Pupulidy bij: wanneer je probeert je organisatie te laten leren van dingen die juist gaan, zal die zelfde organisatie de deur plat loopt om je te vertellen: dit is er fout gelopen, dat heb ik gedaan en dat heb ik eraan gedaan zodat andere die fout niet kunnen maken. Dat is voor mij de essentie van de risicoanalyse. Niet enkel kijken naar ongevallen en cijfers: vragen aan de man/vrouw in het veld waarom dingen nu goed gaan. We zijn een

Advertenties

4 thoughts on “Heilige huisjes: Risico Inventarisatie en Evaluatie.

  1. Stoppen we dan met de RIE en vervangen we ze door, gelijkaardig aan management by walking around, door een RIE-by-walking around? RIE wordt dan, in de plaats van een Exell-bestand met ingewikkelde berekeningen, wat rondlopen en een babbeltje maken met de medewerkers over wat er zoal kan mislopen.

    Like

  2. Jan, hartelijk dank voor je reactie! Ik bekijk het niet als een “of-verhaal”. maar als een “en-verhaal”. De RIE heeft nut, al was het maar omdat we voordenken over welzijn. Waar ik wel in geloof is dat we als preventieadviseurs/managers/HL niet de waarheid in pacht hebben. Werknemers zijn zo veilig als ze moeten zijn, daarmee bedoel ik dat ze niet over-veilig zijn (niemand wordt daarvoor betaald) maar ook niet roekeloos. Ik denk dat we risico meer dynamischer moeten bekijken: Todd Conklin stelt dat risico “ebt en vloedt” en dat vind ik wel een verfrissende gedachten. Meer participatie, minder bureaucratisering.

    Like

  3. Met dit kan ik niet anders dan eens zijn. Op deze moment ben ikzelf een PA in opleiding maar ik sta al wel 10 jaar op de field als veiligheidswacht en konsoorten. Wanneer ik een RA krijg bij mijn werkvergunning voor de werken die de contractor moeten uitvoeren op en rond de chemische en petro chemische bedrijven. Zie je zeer snel of deze zijn opgemaakt door een PA die zelf op de field heeft gestaan of iemand die nooit verder dan zijn/ haar bureau gaat. Persoonlijk ben ik voor een meer persoonlijke aanpak in samenwerking met de personen die daadwerkelijk het werk uitvoeren. Het zijn tenslotte deze mensen die dag in dag uit met de gevaren worden geconfronteerd en zij zijn degene die het best weten welke preventiemaatregelen nut zouden hebben of enkel een gevaar toevoegen. Kost dit meer moeite? Ja zo zou je het kunnen zien maar deze korte contacten zijn ook de momenten dat de werknemers zich gehoord gaan voelen, want de preventieadviseur luistert naar zijn/ haar voorstellen. En dit gaat enkel te goede gaan van de moraal aan de werkposten en de werknemers zullen meer geneigd zijn om de preventiemaatregelen toe te passen want ze hebben er immers zelf mee aan gewerkt.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s