Heilige huisjes: is de piramide van Heinrich wel echt zo correct?

In mijn zomer podcastcursussen kwam ik een zeer intrigerend vraagstuk tegen; wat als men dodelijke ongevallen niet meer als het ultieme bewijs ziet van een falend preventiebeleid, maar wat als men ze als abnormaliteit beschouwt. Het is een gewaagde uitspraak, maar het is op zich nog niet zo ver gezocht. Herbert William Heinrich heeft in zijn wereldbefaamde studie, industrial Accident Prevention: A Scientific Approach uit 1931 bewezen dat er voor elk dodelijk ongeval er 300 ongevallen zijn zonder letsel. De driehoek/piramide van Heinrich wordt in elke cursus die nog maar een beetje te maken heeft met preventie besproken.

Heinrich's_triangle

Het is veiligheid uit de vorige eeuw, letterlijk. Er is heel wat kritiek geweest op de studie, onder meer dat de cijfers niet betrouwbaar zijn. De cijfers kwamen van de verzekeringsmaatschappij waar Heinrich werkte en waarbij het moeilijk te geloven is dat ongevallen zonder letsel werden aangegeven. Het gedrag van mensen werd als nummer 1 oorzaak, 88% van de gevallen, aangegeven. Dit is ook twijfelachtig, het is een gemakkelijke conclusie maar niemand gaat naar zijn of haar werk om zonder vingers terug te komen. En wat betekent dat, gedrag als oorzaak?

Er zijn zelfs studies die de theorie van Heinrich tegenspreken. In Amerika is er een studie uitgevoerd waarbij er een negatieve correlatie is tussen het aantal dodelijke ongevallen en het aantal niet dodelijke ongevallen. Het onderzoek wees uit dat hoe minder ongevallen zonder letsel gerapporteerd waren, hoe meer dodelijke ongevallen er voorkwamen en vice versa.

Er gaan  stemmen op dat men van het geijkte pad moet afwijken en beide moet loskoppelen. Durven de vraag stellen “wat als een dodelijk ongeval niet het resultaat is van een falend preventiesysteem, maar een abnormaliteit?” Bedrijven die meer ongevallen zonder letsel rapporteren, hebben misschien gewoon een betere welzijns- en meldingscultuur. Men leert uiteindelijk niets of weinig uit dodelijke ongevallen, maar die kleine incidenten, daar leert men veel meer uit. En dan kom je snel uit op een vervolgvraag: is er een correlatie tussen het verminderen van incidenten zonder letsel en het verminderen van ongevallen met dodelijke afloop?

Die kleine dingen zijn belangrijk, veel belangrijker dan leren uit een dodelijk ongeval. Aan de ene kant heb je het menselijk leed niet, aan de andere kant gebeuren er meer kleine incidenten. Moeten dat altijd bijna-ongevallen of incidenten met enkel materiële schade zijn? Neen, men zou meer moeten werken met het bestuderen van taken en de vraag stellen aan de werknemer: wat ging er goed en waarbij had je het idee dat het niet ging zoals gepland? Welke stap van het proces kwam als een verrassing of was enkel te verwachten in uitzonderlijke toestanden?

We moeten oppassen met statistieken blindelings te geloven, ook die van Heinrich. Maar we moeten misschien ook uit onze comfortzone treden en beseffen dat niet alles gemeld wordt of dat men maar al te graag creatief omgaat met het begrip ‘ongeval op het werk’. We moeten kritisch met de informatie omgaan die we krijgen, ook al betekent dat af en toe een heilig huisje omvertrappen.

Advertenties

One thought on “Heilige huisjes: is de piramide van Heinrich wel echt zo correct?

  1. Pingback: Heilige huisjes: Fg,Eg, LTI of is het nu allemaal LGI? – Preventiekronkels

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s