Duizend bommen en granaten

bomMidden jaren 80. Met de jeugdbeweging voor de zoveelste keer op een gammele fiets de Kemmelberg bedwingen. Het unieke aan onze toenmalige risicoperceptie? Simpel: die obus met een elastiek vastgebonden op de bagagedrager. Gevonden langs de kant van de weg en nu meedobberend op de kasseien, ook bergaf… Aan een rotvaart. Enfin, op vraag van de leiding hebben we hem weggeworpen. Een meter of 7-8 konden we er mee gooien. Hilariteit omdat het niet verder ging. Geluk, omdat hij niet afging.

Ik ben opgegroeid met een zaterdagse jeugdbeweging die vaak in de frontlinie terug te vinden was. En vandaag is dat 101 jaar geleden dat de eerste obussen er vielen. Het is 99 jaar geleden dat Ieper zijn naam gaf aan mosterdgas: Yperiet. Voor de liefhebbers van formules, toxiciteit, de werking en alle arbeidshygiënisten, hier heb je de link.

De lokale bevolking leerde er mee omgaan. Nog steeds trouwens. Risicoperceptie is iets eigenaardigs. Je hebt ontkenning, gewenning, onderschatting, overschatting en homeostasis… Niet dat ik nu volledig ben, maar het is toch al een mooi rijtje.

Ontkenning. Dat is die bouwvakker die al zijn ganse leven stenen naar boven of beneden smijt zonder dat er iets gebeurt. Dus moet het preventiemietje nu ook niet zeiken. Of de drukke manager die enkel financiële KPI’s heeft. En bijgevolg geen tijd voor de softies van preventie.

Gewenning. Dat is die bagagedrager. Je ziet ze dagelijks. Je ziet de obussen besproken worden en nonchalant gestapeld worden. Met een sigaret tussen de lippen. Niet erger dan een boterham smeren. Maar dus f*** gevaarlijk. Dit is ook waar ze in Doel mee kampen: dagelijks werken met nucleaire risico’s zonder dat er iets gebeurt… Onderschat je na 20 jaar de kans op x of y dan niet?

Onderschatting is nauw verwant met gewenning. En met riskhomeostasis. De eerste ABS-remsystemen leidden bij taxi-chauffeurs niet tot minder ongevallen. Maar tot hogere snelheden. ABS moest het maar oplossen. Grappig, moest het niet in-triest zijn. Communicerende vaten.

Overschatting. Kan ziekelijk zijn. Kijk maar naar wat sommige ouders hun kinderen aan doen voor ze mogen fietsen, klimmen of spelen… Anderzijds. Het kan ons scherp houden. Een kruispunt zonder markeringen, borden of lichten… Wist je dat we 10km/uur trager rijden in een laan met bomen, dan op een echt “vrije” weg?

Duizend bommen en granaten . Daar was ik mee begonnen. En daar wil ik ook mee eindigen. Het was Danny De Baere van het FOD WASO die mij het idee bezorgde. We onderschatten ze. We vergeten ze. We graven, bouwen en verbouwen. Maar op heel veel plaatsen in België zijn ze er nog. Net onder de grond. Midden op je TMB. Vergeet ze niet.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s