Ziekte overkomt je, verzuim is een keuze (!?)

ziekte-verzuim

Straffe campagne die in Nederland liep enkele jaren geleden. En hoewel straf gesteld, kan ik me hierin wel vinden, op voorwaarde dat we ‘keuze’ goed definiëren. Volgens Van Dale: (1) de daad van het kiezen, maar ook (2) de gelegenheid, de vrijheid om te kiezen.

Een keuze is een beslissing die mensen maken op basis van verschillende factoren. Ook in geval van ziekte en verzuim zijn er heel wat factoren die bepalen of en hoe snel mensen ‘kiezen’ om opnieuw aan het werk te gaan: ernst van de ziekte, restcapaciteiten, jobvereisten, jobinhoud, jobomgeving, bedrijfscultuur, ondersteuning, … Heel veel elementen dus buiten de controle van de werknemer die mee bepalend zijn voor de terugkeer naar de werkplek.

‘Belg met chronische aandoening werkt zelden’ kopte De Standaard deze week. Een artikel over een Nederlands onderzoek dat concludeert dat België behoort tot de landen die relatief weinig investeren in re-integratie van mensen met een arbeidsbeperking. Slechts 45% van de mensen met een chronische aandoening werkt. We staan hierbij op het niveau van landen als Portugal, Griekenland, Polen en Slovenië. Even vergelijken: Zweden slaagt erin om 70% tewerkstelling te halen binnen deze groep.

Op de één of andere manier slagen we er dus in de Belgische context niet in om, voor mensen wiens ziektetoestand het toelaat, de keuze voor werk te vereenvoudigen. Ja, samenwerking tussen (sociaal) beleid, behandelende sector en werkgevers zal nodig zijn om het maatschappelijk klimaat te veranderen. En heel wat initiatieven zitten in de pijplijn. Maar moeten we daarop wachten?

Ook binnen de eigen bedrijfscontext kunnen op korte termijn heel wat verbeteringen doorgevoerd worden. Hoog tijd lijkt me, om secundaire en tertiaire preventie op de agenda te plaatsen. Jaaractieplannen staan vol met inspanningen om werkgerelateerde ziekten en ongevallen te voorkomen op de werkvloer. Maar hoeveel maatregelen nemen we om aan jobretentie te doen? Hebben we systemen die inzetten op veranderende capaciteiten van werknemers? Hebben we systemen om de balans tussen arbeidsvereisten en werknemerscapaciteiten in kaart te brengen? Voeren we overleg met HR om systemen aangepast werk (in tijd, middelen, plaats en inhoud) te implementeren? Werken we algemeen aan een bedrijfscultuur die mensen in dienst wil houden, ook wanneer er arbeidsbeperkingen optreden?

Ziek is ziek en verzuim is een keuze, prima. Maar laat ons duidelijk zijn: de ‘gelegenheid krijgen om te kiezen’ vraagt goed beleid.

Advertenties

2 thoughts on “Ziekte overkomt je, verzuim is een keuze (!?)

  1. Vaak verliezen mensen met een handicap die aan het werk gaan ook hun uitkering die ze nodig hebben om hun persoonlijke assistentie te kunnen betalen. Een loon kan dat onvoldoende compenseren.

    Ik weet niet hoe dat met chronisch zieken zit, maar als je in een onzekere situatie zit op het vlak van gezondheid en de ene dag tegen de andere bepaalt of je al dan niet kan gaan werken, ben je dan bereid om enkel op basis van een inkomen te gaan leven gebaseerd op je prestaties? Welk vangnet hebben zo’n mensen nog hier?

    En welke werkgever investeert in personeel dat zeer onregelmatig zou kunnen werken door gezondheidsredenen? En welke compensatie is er voor die werkgevers als de zieke niet kan komen werken? En hoe zit dat in bijvoorbeeld Zweden?

    Like

  2. Er zijn inderdaad heel wat drempels in het terug-naar-werk traject. Maar toch ook heel wat ondersteundende regelgeving (cfr. progressieve hertewerkstelling, tewerkstellingsondersteunende maatregelen vanuit de VDAB, …) die kan ingezet worden om de knelpunten die je aanhaalt op te lossen of op zijn minst ‘werkbaar’ te maken. Puzzelen met de beschikbare re-integratiemaatregelen helpt werkgevers en werknemers vaak al een eind op weg in individuele trajecten. Beter nog is om collectief en pro-actief beleid te voeren op de werkvloer. Er zijn heel wat verschillen met vb. Zweden: de periode gewaarborgd loon verschilt, er een ‘re-integratieverplichting’ voor werkgevers, de hoogte en duur van uitkeringen is anders,… Het is moeilijk om 1 van deze verschillen als dé oplossing naar voor te schuiven, lijkt me. Een gecombineerde aanpak met (op elkaar afgestemde) oplossingen vanuit de sociale zekerheid, bedrijfswereld, gezondheidszorg,… zullen nodig zijn om het probleem structureel aan te pakken. Toch blijf ik ervan overtuigd dat er in de eigen bedrijfscontext al heel wat acties mogelijk zijn binnen het huidige wetgevende kader.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s